سیاست‌های سبک زندگی و گذر به الگوهای نوین مشارکت‌های سیاسی غیرنهادی (مورد مطالعه: سازمان VELT بلژیک)

نویسندگان
doi
10.22034/jscc.2026.22890.1240
چکیده

زمینه و هدف: جنبش‌های سبک زندگی به‌عنوان فعالیت‌هایی اجتماعی- سیاسی مطرح شده‌اند که از طریق تغییر رفتارهای فردی، به‌دنبال تغییرات عمیق‌تر در جامعه هستند. این مطالعه به این پرسش می‌پردازد که چرا برخی از فعالان سبک زندگی تنها در حد مشارکت غیرنهادی باقی می‌مانند، در حالی‌که برخی دیگر وارد فضای مشارکت نهادی می‌شوند. برای پاسخ به این سؤال، چارچوبی تحلیلی با تلفیق نظریه‌های جنبش‌های سبک زندگی، مصرف‌گرایی سیاسی و ساختار فرصت‌های سیاسی توسعه داده شد و در قالب یک مطالعه موردی ثانویه روی انجمن زندگی و باغبانی اکولوژیک (VELT) در بلژیک آزموده شد. روش و داده ‌ ها : این پژوهش با استفاده از روش اسنادی و تحلیل متون علمی و سیاستی انجام شده است. علاوه براین، از نتایج و داده‌هایی که طی سال‌های 2010–2023 در بلژیک گردآوری شدند، استفاده می‌کند. یافته ‌ ها: یافته‌‌‌ها نشان دادند که اعضای این انجمن دو مسیر مشارکتی- غیررسمی (باغبانی ارگانیک، مصرف اخلاقی) و رسمی (همکاری با شوراهای شهری)- را دنبال می‌کنند. گذار از مسیر اول به دوم زمانی رخ می‌دهد که سه شرط شامل وجود نهادهای پذیرنده، کانال‌های قانونی مشارکت و هم‌ترازی با گفتمان‌های سیاستی فراهم باشد. بحث و نتیجه ‌ گیری: سیاست سبک زندگی می‌تواند هم بدیلی برای مشارکت نهادی و هم مکملی برای آن باشد و از این طریق، دموکراسی را در سطح محلی و روزمره گسترش دهد. در جوامعی که ساختار فرصت‌های سیاسی بستر را برای مشارکت‌های سیاسی- اجتماعی فراهم نموده باشند، انجمن‌ها و جنبش‌های سیاسی- اجتماعی در این بستر، کنشگری نموده و متناسب با مسائل، اقدامات لازم را سازماندهی می‌کنند. در نتیجه، مشارکت شهروندان مبتنی بر سیاست‌های سبک زندگی تسهیل می‌گردد. پیام اصلی: سیاست‌های سبک زندگی ظرفیت لازم برای تبدیل مشارکت فردی به مشارکت نهادی را دارند، اما این گذار تحت تأثیر شرایط ساختاری سیاسی و اجتماعی قرار دارد. این مطالعه از طریق ارائه چارچوبی تحلیلی و بررسی موردی، نشان می‌دهد که چگونه این جنبش‌ها می‌توانند در توسعه دموکراسی محلی و مقابله با چالش‌های سیاسی و زیست‌محیطی نقش مؤثری ایفا کنند.