بررسی سواد رسانه‌ای گروه‌های مرجع (معلمان، استادان دانشگاه، مدیران و فعالان فرهنگی ـ هنری) و عوامل مؤثر بر آن در استان گلستان

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه‌شناسی و ارتباطات، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان (نویسنده مسئول)، گرگان، ایران

2 دانشیار گروه جامعه‌شناسی و ارتباطات، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

3 استادیار گروه جامعه‌شناسی و ارتباطات، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22034/bmsp.2024.451425.2010
چکیده

امروزه بسیاری از افراد بخش مهمی از زندگی روزمرة خود را به رسانه‌ها اختصاص می‌دهند. در این وضعیت سنجش وضعیت سواد رسانه‌ای شهروندان، به‌ویژه آن‌هایی که قدرت سیاست‌گذاری دارند یا رهبران فکری جامعه هستند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی سواد رسانه‌ای گروه‌‌های مرجع استان گلستان و عوامل مؤثر بر آن است. روش پژوهش حاضر از نوع پیمایشی و جامعة آماری آن چهار گروه مرجع عمده در استان گلستان یعنی استادان دانشگاه، مدیران، معلمان و فعالان فرهنگی ـ هنری بوده و از میان آن‌‌ها به روش نمونه‌‌گیری طبقه‌‌‌بندی متناسب 1278 نفر جهت پاسخگویی به سؤالات پرسش‌نامه انتخاب شده‌‌اند. سواد رسانه‌ای در این تحقیق مطابق با مدل کمیسیون اروپا تعریف شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که به‌طور کلی سواد رسانه‌‌ای گروه‌های مرجع اندکی بیشتر از حد متوسط است و در زمینة ابعاد آن نیز نمرة بعد مهارت‌های دسترسی و استفاده از رسانه‌ها و بعد درک انتقادی رسانه‌‌ها در پاسخگویان بیشتر از متوسط و نمرة بعد توانایی‌های ارتباطی کمتر از متوسط است. اعضای هیئت ‌علمی دانشگاه‌ها بالاترین میزان سواد رسانه‌‌ای را دارند و بعد از آن به ترتیب فعالان فرهنگی، معلمان و مدیران در رتبه‌‌های بعدی قرار گرفته‌اند. همچنین میزان سواد رسانه‌‌ای گروه‌های مرجع با تحصیلات و سن همبستگی معنادار دارند که این همبستگی با تحصیلات مثبت و با سن منفی است. اما رابطه‌‌ای بین جنسیت، وضعیت تأهل و زبان مادری با سواد رسانه‌ای در جامعة مورد مطالعه وجود ندارد.