امکان سنجی اعمال خیار شرط منفصل از دیدگاه مذاهب اسلامی
نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
چکیده
خیار شرط از جمله نهادهای حقوقی پرکاربرد در فقه و حقوق اسلامی و تأثیرگذار در روابط بین متعاقدین قراردادها میباشد که فقهای مذاهب اسلامی کم و کیف و شرایط و ضوابط آن را تبیین کردهاند. یکی از مباحث مهم و اختلاف برانگیز پیرامون این خیار، آن است که آیا مدت خیار، حتماً متصل به عقد باشد، یا اینکه میتواند منفصل از آن هم باشد؟ همه مذاهب اسلامی اصل خیار شرط را پذیرفتهاند؛ جمهور فقهای اهلسنت، منفصل بودن آن را صحیح نمیدانند، اما فقهای امامیه و ابویوسف حنفی شرط منفصل را صحیح میدانند. یافتههای این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است، نشان میدهد که نظریه امامیه و ابویوسف به دلیل وجود مصلحت عقلایی و اطلاق دلایل مشروعیت خیار شرط و عموم روایت «المؤمنون عند شروطهم» و عدم تخصیص یا تقیید آنها و نیز شمول فلسفه مشروعیت خیار شرط، از قوت بیشتری برخوردار است. در نتیجه، قرارداد شرط منفصل صحیح خواهد بود.