مفهوم و مبانی صلح در نهج البلاغه

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه رازی کرمانشاه

2 دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه رازی کرمانشاه

3 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش جامعه شناسی سیاسی دانشگاه رازی کرمانشاه

doi
چکیده

دستیابی به صلح، همواره یکی از آرمانهای بشری در طول تاریخ بوده است. با این وجود، درک و برداشت افراد و جوامع مختلف از مفهوم صلح بسیار متفاوت است و با فرهنگها و مبانی معرفتی متنوعی، معانی و شاخصه­‌های مختلفی را از صلح ارائه نموده­‌اند. در مغرب زمین، کانت بر مبنای آموزه­‌های معرفتی و انسان­‌شناسانه خود و مکتب اومانیسم، دریافتی حداقلی و پراگماتیکی از صلح، در چهارچوب اخلاق و دموکراسی مطرح می­‌کند، در حالی که از منظر امام علی(ع) در نهج البلاغه، برداشتی عدالت­‌محورانه و توحیدی از صلح ارائه می­‌شود که به مراتب متقن­‌تر و کامل­‌تر از برداشت کانتی از صلح می­‌باشد. در این پژوهش، با رویکردی سازه­‌انگارانه به مفهوم صلح، تلاش شده تا ضمن تعریف این مفهوم در هردو دیدگاه علوی و کانتی، به بررسی تطبیقی آنها نیز پرداخته شود. پژوهش حاضر به این یافته دست پیدا می­‌کند که اگرچه مفهوم صلح در گفتمان علوی با گفتمان کانتی به لحاظ مبانی معرفتی و هستی­‌شناسی متفاوت است، اما از لحاظ نگرش جهان وطن­‌گرایانه با یکدیگر تشابهاتی دارند.