بررسی اندیشه‌ها و عقاید محمد بن علی شلمغانی معروف به ابن‌ابی‌العزاقر بنیان‌گذار فرقه عزاقریه (شلمغانیه)

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

غالیان شیعه با عنوانهای متعدد در کتب فرق مورد توجه قرار گرفته‌‌اند و عقاید و افکار ایشان، شرح و توضیح داده شده است. از جمله آنها، می‌توان به عَزاقِریه یا شَلمَغانیه اشاره کرد که منسوب به محمد بن علی شلمغانی است. در این نوشتار، به روش توصیفی ـ تحلیلی، افکار و اندیشه‌های غالیانه این شخص مورد بررسی قرار می‌‌گیرد. بنابراین با توجه به عقاید اباحی‌گری و غیراسلامی شلمغانی، نمی‌توان این عقاید غالیانه را منتسب به شیعه و به طور کلی در حیطه باورهای اسلامی مسلمانان محسوب کرد. الوهیت ائمه(ع)، حلول و تناسخ که از ویژگیهای کلی همه فرقه‌‌های غالیانه محسوب می‌‌شود، به خوبی در اندیشه شلمغانی نمایان است. باید توجه داشت پیروان فرقه عزاقریه، هیچ ارتباطی به شیعه و اسلام ندارند، از این رو، در کتب فرق، در جای درستی قرار نگرفته‌‌اند.