تفسیر تطبیقی آیه پایانی سوره رعد
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق(ع)
2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه مذاهب اسلامی
doi
چکیده
مفسران اهلسنت درباره مصداق آیه 43 سوره رعد، دیدگاههای مختلفی را بیان کردهاند، اما یک دیدگاه میان آنان و مفسران شیعه مشترک است. در این آیه خداوند به پیامبرش دستور میدهد: به کسانی که منکر نبوت تو هستند، بگو: خدا و کسی که علم کتاب نزد او است، میان من و شما گواه است. این مفسران مراد از اسم موصول در این آیه یعنی «وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتَابِ» را امیرالمؤمنین علی(ع) میدانند که در شناخت حقانیت قرآن و به تبع آن، درستی ادعای نبوت پیامبر اسلام(ص)، مرجع دیگران معرفی شده است. با توجه به سیاق آیات سوره و نیز روایات فراوانی که از طریق شیعه و سنی در این خصوص نقل و در آنها امام علی(ع) تنها مصداق بارز آن معرفی شده است، این نظر تأیید میشود. اما در کنار این دیدگاه، دیدگاههای دیگری نیز از سوی برخی از مفسران مطرح گردیده است که مراد از اسم موصول را افراد دیگری دانستهاند. از جمله شماری از مفسران اهلسنت گفتهاند: مراد آیه، عبدالله بن سلام است، و کتاب را به معنای تورات و انجیل دانستهاند. همچنین افراد دیگری مانند سلمان فارسی و تمیم داری را ذکر کردهاند. اما از آنجا که این سوره مکی است، این نظر نمیتواند صحیح باشد؛ زیرا افراد مذکور سالها بعد، پس از هجرت در مدینه ایمان آوردهاند. برخی به قرائتی دیگر از این آیه متوسل شده و «مَنْ» را به صورت «مِنْ» قرائت و ضمیر «ه» را به خداوند متعال عطف کردهاند، در حالی که دانشمندان به ویژه ادیبان، آن را به دلیل قبح ادبی و عدم فصاحت رد کردهاند و برخی دیگر مراد از آن را مطلق مؤمنان میدانند.