ارائه سکوی شکل‌گیری نوآوری باز در کسب‌وکارهای خانگی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده علوم انسانی و هنر، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران

2 استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، ‌قم، ایران

3 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، ‌قم، ایران

doi
10.22034/smsj.2023.393783.1833
چکیده

کسب‌وکارهای خانگی در کنار روند جهانی‌شدن، رشد سریع فناوری‌های نوین و نفوذ بالای پدیده‌های نوظهوری مانند شبکه‌ها و رسانه‌های اجتماعی، ناگزیر به استفاده از ابزارهایی مانند نوآوری باز برای حفظ بقای خود و کسب مزیت رقابتی هستند. لذا، هدف پژوهش ارائه سکوی شکل‌گیری نوآوری باز در کسب‌وکارهای خانگی است. رویکرد پژوهش حاضر کیفی، از نظر هدف کاربردی و از نگاه ماهیت داده‌ها و روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این تحقیق را متخصصان و خبرگان حوزه نوآوری باز و همچنین فعالان و صاحبان کسب‌وکارهای خانگی با حداقل سه سال سابقه کاری تشکیل می‌دهد. در این مطالعه با استفاده از روش گلوله برفی و مصاحبه با 14 نفر از مشارکت‌کنندگان اشباع نظری حاصل‌ و از روش تحلیل مضمون برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها استفاده‌ شده است. پس از تحلیل مضمون و کدگذاری مصاحبه‌ها، عوامل اثرگذار بر به‌کارگیری، اجرا و پیاده‌سازی نوآوری باز در کسب‌وکارهای خانگی در قالب 50 مضمون پایه، شش مضمون سازمان‌دهنده و سه مضمون فراگیر «بازآفرینی فراگیر»،‌ «ظرفیت‌سازی جریان دانشی» و «مزیت‌آفرینی فنی و دانشی» شناسایی و برچسب‌گذاری شد. مطابق یافته‌های این طرح در فرایند نوآوری باز مشارکت با بازیگران اصلی کسب‌وکارهای خانگی مانند کارآفرینان، مشتریان، رقبا، تأمین‌کنندگان و دانشگاه‌ها در کنار حمایت از صاحبان ایده و حفظ مالکیت فکری و معنوی بسیار مؤثر است. همچنین تأکید بر کار گروهی در کنار تمرکز بر تجربه مشتری، توسعه فرهنگ کارآفرینی و نوآوری، اشتراک‌گذاری دانش و میزان تداوم استفاده از ظرفیت‌های فضای مجازی می‌تواند ابزار مناسبی برای اجرای موفق نوآوری باز در کسب‌وکارهای خانگی باشد.