تأثیر ظرفیت جذب و انعطاف‌پذیری راهبردی بر نوآوری مدل‌ کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در زمان همه‌گیری بیماری کروناویروس

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)، مشهد، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران

doi
10.22034/smsj.2023.350102.1693
چکیده

شیوع بیماری همه‌گیر کروناویروس تأثیر بارزی بر عملکرد کسب‌وکارهای کوچک و متوسط گذاشته است که در فرآیند رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها اهمیت ویژه‌ای دارند. لذا ضرورت دارد که مدیران کسب‌وکارها نسبت به ایجاد نوآوری در مدل کسب‌وکار خود در ایجاد ارزش به منظور بقا و رشد کسب‌وکار خود اقدام نمایند. هدف پژوهش بررسی تأثیر ظرفیت جذب و انعطاف‌پذیری راهبردی بر نوآوری مدل‌ کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در طول بیماری همه‌گیری کروناویروس است. پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش، از نوع توصیفی ـ همبستگی محسوب می‌شود. جامعه آماری شامل کسب‌وکارهای کوچک و متوسط شهر مشهد است. حجم نمونه پژوهش 297 شرکت است که پرسشنامه استاندارد به منظور پاسخگویی برای مدیران ارشد این شرکت‌ها ارسال گردید. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌های پژوهش به کمک  نرم‌افزار اسمارت‌پی‌ال‌اس و همچنین روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جرئی انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که ظرفیت جذب بالقوه به طور مستقیم بر ظرفیت جذب تحقق‌یافته و همچنین نوآوری مدل کسب‌وکار و انعطاف‌پذیری راهبردی تأثیر مثبت و معناداری دارد. امّا تأثیر انعطاف‌پذیری راهبردی بر نوآوری مدل کسب‌وکار مثبت و معنادار نیست. لیکن ظرفیت جذب یک پیش‌شرط برای نوآوری مدل کسب‌وکار و انعطاف‌پذیری راهبردی محسوب شده و تأثیر معنادار و مثبت بر هریک از این‌ها دارد. ظرفیت جذب بالقوه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط به طور کلی ظرفیت دسترسی، درونی‌سازی و بهره‌برداری از دانش جدید، نوآوری مدل کسب‌وکار و همچنین انعطاف‌پذیری آن‌ها را افزایش می‌دهد.