ارائه مدل هم‌آفرینی ارزش در شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه فاوا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشگاه تهران، پردیس بین‌المللی کیش، کیش، ایران

2 دانشیار دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/smsj.2022.366754.1741
چکیده

زمینه­های توسعه اقتصادی مبتنی بر اقتصاد دیجیتال در کشورها، از طریق بهره‌مندی از فناوری اطلاعات و ارتباطات و به‌واسطه ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان، رو به افزایش است. شرکت‌های دانش‌بنیان به منظور افزایش علم و ثروت، توسعه اقتصادی بر پایه دانش و تحقق اهداف علمی و اقتصادی در راستای گسترش اختراع و نوآوری و در نهایت تجاری‌سازی نتایج تحقیق و توسعه درحوزه فناوری‌های برتر و با ارزش افزوده بیشتر شکل گرفتند. از آنجا که حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) پیشران توسعه کسب وکارهای مبتنی بر اقتصاد دیجیتال به‌صورت گسترده­ای تاثیر گذار است، لذا بررسی نقش‌های ارزشی این شرکت‌ها از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. هم‌آفرینی ارزش یکی از نظریات اساسی در گستره مدیریت راهبردی و مدیریت نوآوری، مطرح است. لذا، هدف اصلی این پژوهش، شناسایی عوامل موثر و ارائه چارچوب هم‌آفرینی ارزش (خلق مشترک ارزش)، برای ایجاد و توسعه قابلیت‌های راهبردی در شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) بوده و سعی دارد با شناسایی ذی‌نفعان و نقش‌آفرینان اصلی اکوسیستم کسب‌وکارهای این حوزه و با ایجاد شبکه ارزش، به بقا و توسعه سازمان‌ها کمک نماید. برای دستیابی به هدف پژوهش از روش کیفی (با استفاده از مرور نظام‌مند مبانی نظری) بیش از 230 پژوهش و مطالعه استخراج و از بین آن‌ها 64 مقاله و پژوهش به‌صورت عمیق بررسی شد. شناسایی عوامل موثر بر هم‌آفرینی ارزش در شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) مبتنی بر 5 مقوله شامل: ذی‌نفعان و نقش‌آفرینان، عوامل اصلی اثرگذار بر هم‌آفرینی ارزش، عوامل زمینه‌ای موثر بر هم‌آفرینی ارزش، عوامل مداخله‌گر در هم‌آفرینی ارزش و نتایج و پیامدهای آن، با 17 زیر مقوله و 72 کد مولفه، از یافته‌های این مقاله بودند. در نهایت مدل هم‌آفرینی ارزش در شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه فاوا ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها