ارائه مدل همآفرینی ارزش در شرکتهای دانشبنیان حوزه فاوا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشگاه تهران، پردیس بینالمللی کیش، کیش، ایران
2 دانشیار دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استاد، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 استادیار، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/smsj.2022.366754.1741چکیده
زمینههای توسعه اقتصادی مبتنی بر اقتصاد دیجیتال در کشورها، از طریق بهرهمندی از فناوری اطلاعات و ارتباطات و بهواسطه ایجاد شرکتهای دانشبنیان، رو به افزایش است. شرکتهای دانشبنیان به منظور افزایش علم و ثروت، توسعه اقتصادی بر پایه دانش و تحقق اهداف علمی و اقتصادی در راستای گسترش اختراع و نوآوری و در نهایت تجاریسازی نتایج تحقیق و توسعه درحوزه فناوریهای برتر و با ارزش افزوده بیشتر شکل گرفتند. از آنجا که حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) پیشران توسعه کسب وکارهای مبتنی بر اقتصاد دیجیتال بهصورت گستردهای تاثیر گذار است، لذا بررسی نقشهای ارزشی این شرکتها از اهمیت ویژهای برخوردار است. همآفرینی ارزش یکی از نظریات اساسی در گستره مدیریت راهبردی و مدیریت نوآوری، مطرح است. لذا، هدف اصلی این پژوهش، شناسایی عوامل موثر و ارائه چارچوب همآفرینی ارزش (خلق مشترک ارزش)، برای ایجاد و توسعه قابلیتهای راهبردی در شرکتهای دانشبنیان در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) بوده و سعی دارد با شناسایی ذینفعان و نقشآفرینان اصلی اکوسیستم کسبوکارهای این حوزه و با ایجاد شبکه ارزش، به بقا و توسعه سازمانها کمک نماید. برای دستیابی به هدف پژوهش از روش کیفی (با استفاده از مرور نظاممند مبانی نظری) بیش از 230 پژوهش و مطالعه استخراج و از بین آنها 64 مقاله و پژوهش بهصورت عمیق بررسی شد. شناسایی عوامل موثر بر همآفرینی ارزش در شرکتهای دانشبنیان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) مبتنی بر 5 مقوله شامل: ذینفعان و نقشآفرینان، عوامل اصلی اثرگذار بر همآفرینی ارزش، عوامل زمینهای موثر بر همآفرینی ارزش، عوامل مداخلهگر در همآفرینی ارزش و نتایج و پیامدهای آن، با 17 زیر مقوله و 72 کد مولفه، از یافتههای این مقاله بودند. در نهایت مدل همآفرینی ارزش در شرکتهای دانشبنیان حوزه فاوا ارائه گردید.