گونه‌شناسی نظریه‌های زمینه‌ساز استراتژی باز

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی تهران

2 دانشیار مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی تهران

3 دانشیار مدیریت صنعتی دانشگاه علامه طباطبائی تهران

4 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی تهران

doi
10.22034/smsj.2022.147570
چکیده

یکی از این اصول باز بودن در سازمان‌ها، حوزه استراتژیک از طریق شفافیت و مشارکت در فرآیندهای استراتژی است که استراتژی باز نامیده می‌شود. هدف این پژوهش، گونه‌شناسی و تحلیل محتوای نظریه‌های زمینه‌ساز استراتژی باز است که براساس تحلیل محتوای کیفی و با استفاده از روش قیاسی انجام شده است. با بررسی در پایگاه اسکوپوس و بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری گلوله برفی و نظری، در نهایت 26 مقاله در بازه زمانی 1990 تا 2020 با محوریت استراتژی باز انتخاب و به روش کیفی تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد به‌طور کلی نظریه‌های مختلفی به صورت آشکار و یا ضمنی در حوزه استراتژی باز تاثیرگذار هستند. از تلاقی 8 رویکرد نظری شناسایی شده و 2 بعد زمینه معرفی شده، 16 گونه از نظریه‌های زمینه‌ساز استراتژی باز به دست آمد. استراتژی باز با توجه به مبنای نظری خود، می‌تواند شیوه‌های استراتژی‌سازی باز، پدیده‌ ارتباطاتی، فرآیندهای معنابخشی باز، اشکال جدید مشارکت ذی‌نفعان، انتظارات نهادینه شده، ترتیب جدید جریان اطلاعات و دانش، دسترسی به منابع باز و رقابت تعاملی در قالب ذی‌نفعان داخلی و یا ذی‌نفعان خارجی معرفی شود. در این میان رویکردهای شیوه عمل، رویکردهای مرتبط با ذی‌نفعان، رویکردهای نهادی و رویکردهای مبتنی بر دانش / اطلاعات رویکردهای مهم‌تر و قابل‌توجه‌تری هستند. باید اشاره کرد که ماهیت پویا و تأثیرگذار استراتژی باز و راه‌های مختلف نگاه به این حوزه، نشان می‌دهد محققین باید تلاش بیشتری برای درک بهتر این پدیده‌ جدید هیجان‌انگیز داشته باشند.