ارزیابی توسعه پایدار مناطق آزاد تجاری- صنعتی ایران
نویسندگان
1 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی مهندسی گلپایگان، دانشگاه صنعتی اصفهان، گلپایگان
2 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم
3 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه ایوان کی، ایوان کی، ایران
doi
10.22034/smsj.2022.157951چکیده
امروزه سازمانها جهت کسب موفقیت در محیط رقابتی نیاز به حرکت در مسیر اهداف توسعه پایدار دارند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل شاخصهای توسعه پایدار مناطق آزاد ایران انجام میشود. بدین منظور شاخصهای توسعه پایدار مناطق آزاد از دو بعد داخلی و خارجی و از سه جنبه؛ زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی و از روش دیمتل فازی مورد بررسی و تحلیل قرار میگیرند. 8 نفر از خبرگان به پرسشنامه دیمتل به 44 شاخص داخلی و 24 شاخص خارجی پاسخ میدهند که با استفاده از نرم افزار متلب، کدنویسی دادهها انجام میشود و میزان رابطه هر شاخص با شاخصهای دیگر و همچنین شدت تاثیرگذاری و تاثیرپذیری شاخصها در دو بعد داخلی و خارجی بدست میآید. نتایج نشان میدهد که «تفکیک، جمع آوری، حمل و نقل، بازیافت، دفن زباله و دفع پسماندهای صنعتی»، بیشترین ارتباط را با سایر شاخصهای داخلی دارد، در حالیکه «فرهنگ رعایت استاندارد ایمنی و زیست محیطی توسط شرکتهای حمل و نقل و شرکتهای گردشگری»، بیشترین ارتباط را با سایر شاخصهای خارجی دارد. همچنین «تدوین و حمایت از سیاستهای توسعه پایدار»، تاثیرگذارترین و «رضایتمندی گردشگران و مشتریان» تاثیرپذیرترین شاخص داخلی است و نیز«آموزش توسعه پایدار جامعه محلی»، تاثیرگذارترین و «مشارکت گردشگران و مشتریان جهت عدم ایجاد آلودگیهای زیست محیطی» تاثیرپذیرترین شاخص خارجی است. از مهمترین نتایج این پژوهش میتوان به شناسایی روابط بسیار پیچیده شاخصهای توسعه پایدار مناطق آزاد، نمایش وضعیت شاخصها از جهت روابط تاثیرگذاری و تاثیرپذیری و نحوه ارتباط شاخصها از طریق رسم نمودار پراکندگی و ارتباطی و علّی اشاره نمود.