تبیین تطبیقی ریشهیابی شروط محدودکننده و اسقاط مسئولیت در اسناد تجاری
نویسندگان
1 گروه آموزشی حقوق ، واحد اردبیل، دانشگاه ازاد اسلامی، اردبیل، ایران
2 گروه آموزشی حقوق, واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی , اردبیل, ایران
3 گروه آموزشی حقوق ، واحد اردبیل، دانشگاه ازاد اسلامی، اردبیل، ایران
doi
10.22034/smsj.2022.146160چکیده
در تعاملات بازرگانی، اقتصادی و تجاری، در سطح بنگاه، خریدار، بنگاه- بنگاه و خریدار- بنگاه اسناد تجاری با ایفای نقش راهبردی و تسهیلگر میان طرفین معاملات موجب ارتقای سطح اعتماد اجتماعی میشود. لذا هدف این مقاله، تبیین تطبیقی ریشهیابی شروط محدودکننده و اسقاط مسئولیت در اسناد تجاری با نگاه به کنوانسیونهای بین المللی و حقوق برخی کشورها است. این پژوهش کیفی از نظر هدف، توصیفی و اکتشافی است که با رویکرد اجتهادی به پاسخیابی به چهار سوال تحقیق میپردازد. در این تحقیق سعی شده جامعه پژوهش آنگونه که هست توصیف شود. ازآنجا که دادههای مورد نیاز بر مبنای چهار سوال با استفاده از مصاحبههای نیمهساختارمند جمعآوری شده، تحقیق جنبۀ اکتشافی دارد. فعالیت اجتهادی، با جنبۀ تفهمی و اکتشافی در مقام کشف و تفسیر واقع برمیآید. و از آنجا که فرآوردههای اجتهادی تفهیمی است در زمرۀ معرفتهای اکتسابی قرار میگیرد. این مطالعه در بازه زمانی سال 1398 تا 1400 در حوزۀ قانون تجارت ایران انجام شده است. دلیل اصلی انتخاب حوزه بروز تنوع در تفاسیر، رفتارها و عملکردها و آثار آنها است و اینکه با توجه به حجم بالای معاملات تجاری در ردهها، سطوح مختلف تجاری و جغرافیایی است که تولید مسئله میکند. این تحقیق مسئلهمحور، نشانگر فرآیندی است که ناشی از مواجهه محقق با یک مشکل عملی بوده است. مطابق یافتههای تحقیق مشخص گردید متضامنین اسناد تجاری اعم از مسئولین اصلی و فرعی میباشند و علاوه بر مسئولیت تضامنی برای پرداخت وجه مسئولیت قبولی برات توسط براتگیر را تحت شرایطی به عهده دارند و شرط عدم مسئولیت مسئولین اصلی پرداخت وجه سند مثل صادر کننده سفته و براتگیری که برات را قبول نموده است چون برخلاف ذات عمل تجاری مذکور است معتبر نبوده اما اسقاط مسئولیت مسئولین فرعی سند مثل ظهرنویس و یا درج شروط محدود کننده مسئولیت و یا محدود کردن برخی امتیازات دارندگان اسناد تجاری به دلیل عدم مخالفت با ذات عمل تجاری صحیح است.
