فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در این پژوهش، یک مدل چهارهدفه جدید برای بهینه‌سازی پرتفوی سرمایه‌گذاری ارایه شده است که علاوه بر دو معیار سنتی ریسک و بازده مورد انتظار، دو هدف دیگر شامل پایداری و عملکرد تاریخی همراه با چشم‌انداز آتی شرکت‌ها را نیز در مدل لحاظ می‌کند. همچنین، به‌منظور نزدیک‌تر شدن مدل به شرایط واقعی بازار سرمایه، محدودیت‌های کاربردی از جمله محدودیت کاردینالیتی (تعداد دارایی‌های منتخب) و حداقل و حداکثر میزان سرمایه‌گذاری در هر دارایی (Floor and Ceiling Constraints) در مدل پیشنهادی در نظر گرفته شده است . روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش برای حل مدل پیشنهادی و تعیین ترکیب بهینه دارایی‌ها در سناریوهای مختلف، از سه دسته داده شامل داده‌های تاریخی، داده‌های متنی و شاخص‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) به همراه ترجیحات سرمایه‌گذاران استفاده می‌کند. به‌منظور استخراج امتیاز عملکرد تاریخی و چشم‌انداز آینده شرکت‌ها، داده‌های گزارش‌های فصلی شرکت‌ها مورد بررسی قرار گرفت. سپس، با استفاده از ابزار هوش مصنوعی Sider ، خلاصه عملکرد گذشته و پیش‌بینی‌های آتی شرکت‌ها استخراج شد. در ادامه، تحلیل احساسات این داده‌های متنی با بهره‌گیری از مدل FinBERT انجام گرفت و نتایج حاصل با روش فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) تلفیق شد تا امتیاز نهایی عملکرد تاریخی و چشم‌انداز شرکت‌ها محاسبه شود. یافته ‎ ها: مهم‌ترین دستاورد این پژوهش، توسعه یک مدل بهینه‌سازی چندهدفه پرتفوی است که قابلیت پشتیبانی از طیف گسترده‌ای از استراتژی‌های سرمایه‌گذاری متناسب با ویژگی‌ها و ترجیحات مختلف سرمایه‌گذاران را فراهم می‌آورد. این مدل با تلفیق چهار هدف شامل بازده مورد انتظار، ریسک، عوامل پایداری (ESG) و عملکرد تاریخی همراه با چشم‌انداز آینده، چارچوبی انعطاف‌پذیر برای تصمیم‌گیری ارایه می‌دهد که با سطوح مختلف ریسک‌پذیری سازگار است. این ویژگی موجب می‌شود سرمایه‌گذاران، اعم از ریسک‌گریز، ریسک‌خنثی یا بازده‌محور، بتوانند پرتفوی‌های بهینه‌ای را متناسب با ترجیحات و اهداف راهبردی خود انتخاب کنند. اصالت/ارزش‌افزوده علمی: نوآوری اصلی این پژوهش در بررسی همزمان چهار معیار موثر بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری در بازار سهام نهفته است که یکی از آن‌ها، یعنی عملکرد تاریخی همراه با چشم‌انداز آتی شرکت‌ها، برای نخستین بار در ادبیات موضوع به‌عنوان یک هدف مستقل در مدل‌سازی پرتفوی معرفی شده است. نتایج مدل پیشنهادی نشان می‌دهد که این چارچوب می‌تواند به سرمایه‌گذاران در اتخاذ تصمیم‌های آگاهانه‌تر در حوزه سرمایه‌گذاری و مدیریت ریسک، متناسب با میزان ریسک‌پذیری آن‌ها، کمک شایانی کند.