ارائه الگوی زیست معنوی مبتنی بر سیره علوی مدیران سازمان‌های دولتی ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 کارشناسی ارشد، رشته مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام ،ایلام، ایران

doi
10.22084/nahj.2026.30302.3141
چکیده

مدیران سازمان‌های دولتی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار در اداره عمومی کشور به شمار می‌آیند و نوع نگرش و سبک زندگی آنان می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کارآمدی نظام اداری و اعتماد عمومی ایفا کند. از این‌رو، توجه به ابعاد اخلاقی و معنوی در تربیت مدیران دولتی اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف این پژوهش ارائه الگوی زیست معنوی مبتنی بر سیره علوی برای مدیران سازمان‌های دولتی ایران است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌های پژوهش از متون مرتبط با سیره علوی، به‌ویژه خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه، استخراج و مورد تحلیل قرار گرفته‌اند و مضامین مرتبط با زیست معنوی مدیران شناسایی شده‌اند. نتایج پژوهش نشان داد که از مجموع 215 شناسه و 82 مضمون اولیه شناسایی‌شده، در نهایت 47 مضمون نهایی در قالب پنج مفهوم اصلی طبقه‌بندی شدند: صبر و تحمل بالا (رزق و معیشت و رویارویی با سختی‌ها)، وفای به عهد و مسئولیت‌پذیری (امانت دانستن مدیریت، توجه به مفهوم بیت‌المال و الگو بودن حاکم جامعه)، حسابگری و دقت در امور (نظارت دقیق و حسابرسی مالی)، اخلاص و مردم‌داری (دوری از دنیاطلبی، مواسات، ساده‌زیستی و توجه به محرومان) و اعتقاد به معاد (مرگ‌آگاهی و ابتلا). این الگو می‌تواند به عنوان چارچوبی برای تقویت ابعاد معنوی و اخلاقی مدیران در نظام اداری کشور و ارتقای سلامت اداری و اعتماد عمومی مورد استفاده قرار گیرد.