شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کلیدی موفقیت مدیریت پروژه چابک با چارچوب اسکرام در پروژه‌های پیاده‌سازی اینترنت اشیا

نویسندگان
doi
10.22105/dmor.2026.554929.2028
چکیده

هدف: پروژه‌های پیاده‌سازی اینترنت اشیا به دلیل ماهیت چندرشته‌ای، عدم‌قطعیت بالا و وابستگی به فناوری‌های نوظهور، با ریسک‌های مدیریتی و شکست بالایی مواجه هستند. ازاین‌رو، انگیزه اصلی این پژوهش یافتن راهکاری نظام‌مند برای افزایش موفقیت این پروژه‌ها از طریق به‌کارگیری چارچوب چابک اسکرام است. هدف مطالعه، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کلیدی موفقیت مدیریت پروژه چابک با این چارچوب در پروژه‌های پیاده‌سازی اینترنت اشیا است. روش‌شناسی پژوهش : این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها، توصیفی‌ـ پیمایشی است. پس از استخراج اولیه عوامل از ادبیات و تایید روایی و پایایی، پرسشنامه‌ای در بین خبرگان، مدیران و اعضای تیم پروژه‌های پیاده‌سازی اینترنت اشیا و آشنا با اسکرام توزیع شد . داده‌ها با روش‌های کمی ترکیبی شامل تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی، روش بهترین-بدترین و تحلیل اهمیت-عملکرد مورد تحلیل قرار گرفتند . یافته ‎ ها: مدل نهایی پژوهش مشتمل بر ۵ عامل کلیدی و ۱۶ زیرعامل است. بر اساس روش بهترین-بدترین، مهم‌ترین عوامل به ترتیب اولویت عبارت‌اند از مدیریت تیم و تعاملات، عوامل سازمانی، عوامل مشتریان، مدیریت رویدادها، مصنوعات. تحلیل اهمیت-عملکرد نیز نشان داد سه عامل مالکیت محصول، تعاملات اثربخش توسعه‌دهندگان و تعاملات اثربخش اسکرام مستر با وجود اهمیت بالا، از عملکرد ضعیفی برخوردارند و نیازمند توجه فوری هستند . اصالت/ارزش‌افزوده علمی: یافته‌ها چارچوبی عملیاتی و اولویت‌بندی‌شده در اختیار مدیران پروژه و سازمان‌ها قرار می‌دهد تا منابع خود را بر بهبود عوامل دارای بیشترین اثرگذاری و فوری‌ترین نیاز (به‌ویژه سه عامل بحرانی شناسایی‌شده) متمرکز کنند. این پژوهش با ارایه مدلی ساختاریافته مبتنی بر شواهد کمی، می‌تواند مبنایی برای خط‌مشی‌گذاری، طراحی نظام‌های آموزشی و تدوین دستورالعمل‌های اجرایی در سازمان‌های پیاده‌کننده پروژه‌های اینترنت اشیا قرار گیرد و به‌طور مستقیم به کاهش ریسک و افزایش نرخ موفقیت این پروژه‌های راهبردی کمک نماید.