مدل کنترل راهبردی گمرک جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 رئیس اداره بازبینی گمرک ایران
2 دانشیار دانشگاه پیام نور تهران
doi
چکیده
در بسیاری از سازمانها و شرکتها برنامهریزی راهبردی را بدون در نظر گرفتن کنترل راهبردی طراحی کردهاند. در واقع مدیریت راهبردی دارای سه ضلع تدوین، اجرا و کنترل است که عمدتا ضلع کنترل راهبردی مورد غفلت واقع میشود این درحالی است که برنامهریزی راهبردی برای شرایط متلاطم و پویای محیطی بسیار مناسب است و مهمتر این که کنترل راهبردی نیز در این محیطها دارای اهمیت بالایی است. این پژوهش تلاش دارد تا ضمن نشان دادن اهمیت کنترل برنامهریزی راهبردی بتواند مدلی برای کنترل راهبرد ارائه دهد. پژوهش از نظر هدف از نوع توسعهای- کاربردی و به لحاظ روش توصیفی با رویکرد تحقیقات آمیخته است. گمرک ایران دارای دو ضلع تدوین و اجرای برنامهریزی راهبردی اما فاقد کنترل راهبرد است و پس از بررسی و مطالعات در حوزه مدلهای کنترل راهبردی و مصاحبه و ارائه چهار دور پرسشنامه با پایایی 80% به روش دلفی در سال 98 تعداد 17 متغیر با اهمیت برای مدل کنترل راهبردی گمرک شناسایی و مدل کنترل راهبردی بر اساس آن تدوین شد که این 17 متغیر عبارتند از «شرایط زمینهای شامل: کنترلهای تشخیصی، تعاملی،محتوایی و فرایندی، شرایط مداخلهای شامل: کنترل مشوقها، کنترل فرهنگی و کنترل غیر رسمی، شرایط محیطی شامل: کنترل بنیادی هدفگرا، کنترل بنیادی انسانگرا، کنترل تدریجی، کنترل تدریجی فرایندگرا، و کنترل محیطی درون سازمانی شامل: کنترل قبل از عمل، حین عمل، بازخور، نظارت محیطی، تغییر ناگهانی و بنچ مارکینگ( بهینهگزینی) و عملکرد». سپس برای اطمینان بیشتر از مدل به دست آمده، مدل در قالب نرم افزار PLS و با پرسشنامه کمی با پایایی بالای 80% که میان 290 نفر از پرسنل گمرکات اجرایی و ستادی در سطح استان تهران توزیع شد آزمون شد و نتایج حاصله ضمن تائید متغیرهای 17 گانه، مدل بر اساس متغیرهای 17 گانه را به جهت کمی نیز تائید کرد.