واکاوی اصول و راهبردهای تحقق شهر ایرانی - اسلامی

نویسندگان

1 دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

doi
چکیده

شهر ایرانی-اسلامی دارای اصول و قواعد برگرفته از آموزه­های دینی است که نظم اسلامی در تمامی ابعاد آن جریان دارد. نظم در شهر ایرانی_اسلامی متأثر از اصل بنیادین وحدت در نظام جامعه اسلامی در ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و فضایی و کالبدی و زیست­محیطی آن تجلی یافته است. انتظام شهر ایرانی-اسلامی در هماهنگی با تعالیم اسلامی یا تأثیرپذیری از اصول و تعالیم دین مبین اسلام، سبک زندگی مسلمانان را هدایت می­نماید. هدف پژوهش تبیین اصول، قواعد و الگوهای انتظام­بخش در شهر ایرانی-اسلامی است و با روش توصیفی-تحلیلی و تحلیل محتوای متون با رویکرد کیفی و شیوه­های مطالعه اسنادی و کتابخانه­ای انجام شده است. عمل به قوانین و احکام شریعت و توجه به آن­ها در تصمیم­ها و اقدام­ها، همان نظم­مداری و وحدت­گرایی است. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که مهم­ترین قواعد انتظام‌بخش شهر ایرانی-اسلامی، همان قوانین و احکام شریعت است که شامل: قاعده حلال و حرام، تعهد به دستورات دینی، تعاون و همکاری اجتماعی، اعتدال در خرید و مصرف، حضور هدفمند در اجتماع، رعایت حریم و محرمیت، مسجدمحوری، رعایت حقوق خداوند و نفس سایر مخلوقات، احترام و تواضع، اخلاق­محوری است.