واکاوی جهانیسازی در نظام آموزشعالی ایران
نویسندگان
1 علوم تربیتی/ دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی/ دانشگاه اصفهان
2 گروه برنامه درسی و آموزش، دانشگاه فردوسی مشهد
3 گروه علوم تربیتی دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف صورتبندی مفهوم جهانیسازی و تحلیل وضعیت نظام آموزشعالی برای مواجهه با آن انجام شد. با تنویر مفهوم جهانیسازی و شناخت لایههای بنیادین آن میتوان نگاه عمیقتری به چگونگی پدیداری آن در نظام آموزشعالی ایران داشت و به چشماندازی بهتر، برای آینده نائل آمد. رویکرد حاکم بر این پژوهش کیفی و مبتنی بر پدیدارشناسی بود. انتخاب نمونه به شیوه هدفمند انجام شد. ملاک انتخاب افراد مشارکت کننده: اشتهار موضوعی در مجامع علمی و در سطوح ملی و بینالمللی، عضو هیأتعلمی بودن و دارا بودن حداقل یک اثر مکتوب در زمینه جهانیشدن یا جهانیسازی بود؛ بر این اساس با 19 نفر از متخصصان، مصاحبه نیمهساختاریافته انجام شد. تعداد نمونه بر اساس اشباع نظری بود. متن تمامی مصاحبهها مورد تحلیل اولیه قرار گرفت، مصاحبههایی که در ذیل باور «جهانیسازی با تمرکز بر تهدیدات» قرار داشت با استفاده از روش تحلیل لایهای علّی ساختشکنی شد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که از نگاه این متخصصان، بروز جهانیسازی در نظامهای آموزشعالی ایران در لایه مسأله عینی، افزایش بیکاری و مهاجرت چشمگیر تحصیلکردهها، افزایش تعداد مقالهها بدون توجه به مسائل بومی/ در لایه علل اجتماعی، همراهی و الگوگیری ناآگاهانه از نظامها و روندهای جهانی، اتخاذ شاخصهای علمی غیربومی/ در لایه گفتمان، تربیت دانشجویانی با تفکرات غربی و القای فرایندهای جهانی در دانشگاه که در لایه استعاره به نتیجه عدمتوانایی در ساخت یک ستون از عمارت عظیم جهانیسازی میرسد. سپس چهار سناریو برای آموزشعالی ایران ارائه شد.