تحلیل راهبردی پیامدهای معوقههای بانکی بر امنیت اقتصادی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم سیاسی و دافوس و دانشجوی دکتری، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه کشف جرائم، دانشگاه جامع علوم انتظامی، تهران، ایران
3 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.
doi
چکیده
معوقههای بانکی طی سالهای اخیر زمینهساز بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و امنیتی در جمهوری اسلامی ایران بودهاند. هدف پژوهش حاضر ارائه یک تحلیل راهبردی به شیوه ABC از پیامدهای معوقههای بانکی بر امنیت اقتصادی کشور است. این پژوهش دارای رویکردی کیفی به شیوه تحلیل محتوا بوده و دادههای آن به شیوه سهگانه (مثلثسازی) از بیانات، مصاحبهها و گزارشهای امام خمینی رحمهالله علیه، مقام معظم رهبری مدظله العالی، قوای نظام جمهوری اسلامی ایران و نخبگان سیاسی و اقتصادی کشور برای بازه زمانی 1340 تا 1402 گردآوری شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در سطح نخست، معوقههای بانکی با تخریب راهبردهای اقتصادی دولت، فشار اقتصادی را به عمق نظام اجتماعی کشور رسوخ میدهد و به اضمحلال ساختارها و ارزشهای اجتماعی میانجامد. با از دست رفتن پایگاه اجتماعی حاکمیت، زمینه برای تهدید نظام سیاسی مهیا میشود که برآیند نهایی آن تباه شدن مشروعیت حاکمیت و ریزش امنیت ملی و بینالمللی کشور است. چارچوب راهبردی ABC بدست آمده نشان میدهد که مخربترین پیامدهای معوقههای بانکی بر امنیت اقتصادی کشور از بیانضباطیهای اقتصادی و سوء راهبری پولی دولت ناشی شده و این سطح از پیامدها، پیامدهای ثانویهای بر رفاه و سرمایه اجتماعی کشور ایجاد میکنند که مهار آنها دشوارتر است. پیامدهای سطح سوم، که خود از سطح دوم تبیین راهبردی ریشه میگیرند، گستردهترین و مهار نشدنیترین پیامدها را بر مشروعیت حاکمیت، امنیت ملی و اقتدار بینالمللی کشور تحمیل میکنند. از اینرو، بر اساس یافته-های این پژوهش، اصلاح و منطقیسازی سیاستهای اقتصادی حاکمیت بنیادینترین اقدام برای مصونسازی امنیت اقتصادی کشور از پیامدهای معوقهای بانکی است.