بررسی تغییرات ساختاری در ایران و کشورهای صادرکننده گاز با تأکید بر قیمت گاز و بهره‌وری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استاد گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.48308/jem.2023.229045.1793
چکیده

انرژی به‌عنوان یکی از نهاده‌های مهم تولید جایگاه ویژه‌ای در توسعه و پیشرفت اقتصادی هر کشور دارد. از این‌رو بررسی قیمت گاز می‌تواند برای ایران و کشورهای دارای منابع نفت و گاز حائز اهمیت باشد. براساس روند گذشته قیمت گاز در بازار جهانی، می‌توان نتیجه گرفت که قیمت گاز همواره متأثر از قیمت جهانی نفت بوده است. با توجه به نقش نیروی‌کار متخصص در دو بخش نفت و گاز کشورهای مورد مطالعه مهم است که، بتوان تأثیر همزمان قیمت گاز و بهره‌وری را بر جابه‌جایی نیروی‌کار بین این دو بخش اقتصادی مورد بررسی قرار داد. برای رسیدن به این هدف، در این پژوهش از الگوی تعادل عمومی قابل‌محاسبه پویا و ماتریس حسابداری اجتماعی 2014 استفاده شد و با توجه به پویایی الگوی روند تغییرات برای سال‌های2022-2030 پیش‌بینی شده است. نتایج حاکی از آن است که، با افزایش قیمت گاز و بهره‌وری، نیروی‌کار ماهر و غیرماهر از بخش نفت به گاز برای ایران و مجمع کشورهای صادرکننده گاز جابه‌جا می‌شود و این روند نیز در بلندمدت ادامه خواهد داشت. همچنین، این تکانه منجر به افزایش سرمایه و زمین به‌کار رفته در بخش گاز کشورهای صادرکننده گاز به‌ترتیب حدود 88 و 57 درصد و در ایران، سرمایه و زمین به‌کار رفته در بخش گاز به‌ترتیب حدود 5 و 5 درصد برآورد شد. بنابراین چانه‌زنی برای افزایش قیمت گاز و استفاده از روش‌های تکمیلی برای رشد بهره‌وری می‌تواند تغییرات ساختاری به‌همراه داشته باشد که در خدمت رشد اقتصادی ایران و کشورهای صادرکننده گاز باشد.