چیستی اندیشه‌های تفسیری محمد ارکون و تاثیر‌پذیری از خاورشناسان مسیحی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه یزد

4 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22061/orj.2025.12285.900
چکیده

چکیدهیکی از برجسته‌ترین روشنفکران مسلمان که در دهه‌های اخیر تحت‌ تأثیر خاورشناسان مسیحی، اقدام به نظریه‌پردازی در عرصه مطالعات و پژوهش‌های دینی و قرآنی نموده، اندیشمند الجزایری فرانسه، محمد ارکون است. این تحقیق در پی تأثیر خاورشناسان مسیحی بر تفکرات ارکون است. از این رو در نوشتار حاضر تلاش شده است تا با شیوه توصیفی-تحلیلی تأثیر‌پذیری ارکون از خاورشناسان مسیحی در مفاهیمی چون وحی، جمع قرآن، تحریف پذیری، قصص قرآن و رد تفسیر‌های سنتی مورد بررسی و نقد قرار گیرد. در این راستا با بررسی تأثیر‌پذیری ارکون از خاورشناسان مسیحی در زمینه مطالعات قرآنی این نتایج حاصل شد که وی قائل به تجربه دینی وحی، عدم جمع و تنظیم قرآن در زمان پیامبر(ص)، تحریف پذیری، اسطوره‌ای بودن قصص و ناکار‌آمدی تفسیر‌های سنتی قرآن می‌باشد؛ که با ادله عقلی و برهان حکمت خداوند و قدسی بودن قرآن کریم منافات دارد.بر این اساس میان دیدگاه ارکون در موارد ذکر شده با قرآن همسویی وجود ندارد و با آموزه‌های قرآن ناسازگار است.