فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش که با روش تحلیل مضمون و محتوای کمی انجام شده شناسایی پیام‌های آشکار و پنهان اینفودمی کرونا (با موضوع شایعه‌ها و اخبار جعلی) منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی (واتس‌اپ و تلگرام) در سال 1400 در ایران است. بر اساس یافته‌های این پژوهش در محتوای اینفودمی کرونا در این شبکه‌های اجتماعی ایران پنج مضمون فراگیر شناسایی‌شده که عبارت‌اند از: 1. برتری‌جویی ملی؛ 2. سوگیری رسانه‌ای علیه کشورها؛ 3. کروناهراسی؛ 4. عادی‌انگاری و تزریق امید؛ 5. گفتمان‌های مرتبط با دین و سنت. بیشتر شایعه‌ها و اخبار جعلی (44 درصد کل جامعة نمونه) در دستة "سوگیری رسانه‌ای علیه کشورها" جای می‌گیرند که 72 درصد از محتوای این بخش علیه کشور ایران بوده است. در مجموع 225 خبر جعلی و شایعه مورد بررسی قرار گرفته است. در طبقه‌بندی دیگری به‌لحاظ موضوعی 1/43 درصد شایعه‌ها و اخبار جعلی کرونایی سیاسی بوده‌اند. تجربة شیوع کووید 19 در دورانی که سیاست رسانه‌ای شده است، نشان داد که چگونه رقابت‌های سیاسی با تکیه بر نمادسازی‌ها و معنابخشی‌های کاذب و تولید و توزیع خبر جعلی، به عرصة رسانه‌های اجتماعی کشیده می‌شوند. تولیدکنندگان خبر جعلی به‌صورت تعمدی و توزیع‌کنندگان به‌شکل خواسته یا ناخواسته در این رقابت مشارکت دارند.