ارزیابی روشهای غیرمخرب پایش سلامت روسازی جادهها مبتنی بر سیستمهای هوشمند
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
3 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
4 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
doi
10.30494/jndt.2026.521220.1162چکیده
پایش وضعیت جادهها بهعنوان یکی از ارکان اساسی مدیریت زیرساختهای حملونقل، نقش حیاتی در ارتقای ایمنی، کاهش هزینههای نگهداری و بهبود کارایی شبکه جادهای ایفا میکند. در سالهای اخیر، روشهای متعددی برای ارزیابی سلامت جادهها توسعه یافتهاند که از جمله آنها میتوان به بازدیدهای میدانی سنتی، حسگرهای تعبیهشده در جاده، سامانههای مبتنی بر وسایل نقلیه مجهز به حسگر، روشهای مبتنی بر دادهبرداری جمعی شده از طریق گوشیهای هوشمند و فناوریهای تصویربرداری هوایی اشاره کرد. هر یک از این روشها دارای مزایا و معایبی در زمینه دقت، هزینه، پوشش مکانی، اتوماسیون و مقیاسپذیری هستند. بررسی این روشها نشان میدهد که روشهای سنتی اگرچه از دقت بالایی برخوردارند، اما به دلیل هزینههای اجرایی زیاد و پوشش محدود، برای شبکههای گسترده جادهای چندان مناسب نیستند. در مقابل، فناوریهای نوین مانند حسگرهای کمهزینه نصبشده بر روی خودروها یا استفاده از دادههای جمعآوریشده از طریق تلفنهای همراه، با وجود چالشهایی در زمینه دقت و پردازش دادهها، به دلیل مقرونبهصرفه بودن و قابلیت گسترش در مقیاس وسیع، گزینههای امیدوارکنندهای برای پایش مستمر جادهها محسوب میشوند. همچنین، روشهای مبتنی بر تصویربرداری هوایی و پردازش تصویر، بهویژه در مناطق صعبالعبور، میتوانند بهعنوان مکمل سایر روشها مورد استفاده قرار گیرند. در نهایت، ترکیب هوشمندانه روشهای مختلف با تأکید بر فناوریهای کمهزینه و مقیاسپذیر، میتواند به ایجاد سامانههای پایش یکپارچه و کارآمد منجر شود. توسعه چنین سیستمهایی با بهرهگیری از تحلیلهای پیشبینانه و دادههای بلادرنگ، زمینه را برای تحول در مدیریت نگهداری جادهها و تصمیمگیریهای مبتنی بر شواهد فراهم میکند. این امر بهویژه در کشورهای در حال توسعه با منابع مالی محدود، از اهمیت بسزایی برخوردار است.