آینده‌پژوهی تأمین و مصرف محصولات غذایی اساسی برای تأمین امنیت غذایی کشور در افق 2030

نویسندگان
doi
10.22034/ajcoop.2025.428793.1867
چکیده

زمینه و هدف: در برنامه‌های بلندمدت توسعه کشور بر تأمین امنیت غذایی از طریق تولید داخلی و خودکفایی در تولید محصولات کشاورزی تأکید شده است. هدف اصلی تحقیق جاری، پیش‌بینی تأمین محصولات غذایی اساسی (غلات و گوشت) برای تامین امنیت غذایی کشور در افق 2030 با استفاده از نرم‌افزار آینده‌های بین‌المللی (IFs) است. روش‌شناسی/رهیافت: در این پژوهش، ابتدا با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، پژوهش‌های پیشین و مصاحبه با خبرگان ، پیشران‌های اصلی در حوزه تولید و مصرف محصولات غذایی اساسی شناسایی شد. سپس با توجه به آمار سال‌های گذشته تولید، مصرف، صادرات و واردات غلات و گوشت کشور، پیش‌بینی تولید، مصرف، صادرات و واردات این محصولات به کمک نرم افزار IFs تا سال 2030 انجام شد. همچنین سناریوهای بهبود عملکرد تولید و مصرف این محصولات در این نرم افزار اعمال شد و نتایج آن تحلیل گردید. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: در این پژوهش، 16 معیار یا پیشران تاثیرگذار بر تولید و مصرف محصولات غذائی اساسی شناسائی شد که پس از تأیید روایی و پایایی آنها، این معیارها رتبه‌بندی شدند و با انجام آزمون فریدمن، تعداد 7 معیار که بیش‌ترین امتیاز را داشتند انتخاب شدند. سپس این معیارها در قالب سناریوهائی در نرم‌افزار اعمال شدند که نتایج آنها در نمودارهای مختلف تحلیلی برای افق 2030 ارائه شده است. اصالت/نوآوری: در تحقیقات گذشته، محققان با ارایه مدل‌ها و فرمول‌ها به دنبال بررسی وضعیت امنیت غذایی یک منطقه جغرافیائی بودند. اما تحقیقی که بتواند با استفاده از نرم‌افزار IFs در حوزه امنیت غذایی پیش‌بینی کند، در کشور ما انجام نشده است.