فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله تلاش داریم تا به تحلیل و ارزیابی نقش گفت‌وگو در ارتباطات میان‌‎فرهنگی و پیامدهای آن بر صورت‌بندی هویت بپردازیم. با نشان‎دادن وضعیت کنونی جهانی و درهم‌آمیختگی بیش از پیش فرهنگ‌ها، نژادها، گروه‌های قومی و ... ، به این موضوع پرداخته‌ایم که هرگونه ارتباطات بین ‌فرهنگی مبتنی بر پذیرش و فهم دیگری و تفاوت، به‌ضرورت نیازمند گفت‌وگو با دیگری است. از سوی دیگر رویکردهای چندفرهنگ‌‌گرایی و همچنین بین‌فرهنگ‌گرایی به عنوان  دو دیدگاه اصلی در زمینة جهانی‌شدن امروز و اختلاط بیش از پیش فرهنگ‌ها مورد توجه قرار گرفته است. در خلال این امر و با استفاده از دیدگاه‌های دو نظریه‌پرداز اصلی این حوزه، "بوبر" و "باختین"، نشان داده‌ایم که گفت‌وگو ذات و ماهیت هرگونه ارتباط بین انسان‌ها، فرهنگ‌ها و گروه‌های مختلف است و چنین وضعیتی نیازمند فهم عمیق‌تر از دیگری و جایگاه آن در شکل‌گیری هویت و چیستی خویشتن خواهد بود. همچنین نشان می‌‎‌دهیم که هویت‌ها، همواره امری رابطه‌ای بوده و در نسبت ما با دیگری است. نسبت با دیگری تنها در گفت‌وگویی است که از حالت خصمانه به پذیرش تفاوت منجر می‌شود. اما آنچه اهمیت دارد مفصل‌بندی چنین گفت‌وگویی در زمینه‌ای جهانی است که تضادها ممکن است جایگزین تفاوت‌ها شود. بنابراین در کنار مفصل‌بندی گفت‌وگو، باید بتوان پیکربندی نوینی از جایگاه "من" و در عین حال "دیگری" ارائه کرد که به‌‎واسطة آن گفت‌وگو امکان‌پذیر شود. این مقاله اشکال مختلف چنین مفصل‌بندی را ارزیابی کرده و تلاش دارد تا بر ساخت هویت بر مبنای چنین وضعیتی را تبیین کند.