پایش حدود مرزهای رودخانه ای ممتد دو سوی مرز(مطالعه موردی هیرمند)
نویسندگان
1 استاد تماد دانشگاه تهران
2 دانشگاه تهران
3 استاد دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام
4 دانشگاه امام حسین(ع)
doi
چکیده
مالکیت و حق بهرهبرداری از آب رودخانههای مرزی بطور کامل در اختیار یک کشور نیست. این مهم از دیرباز سر منشاء اختلافات و کشمکشهای سیاسی و حتی جنگها و عملیاتهای نظامی بین دولتها بوده است. رودخانه مرزی هیرمند از کوههای هندوکش در غرب کابل افغانستان سرچشمه گرفته و در نهایت به تالاب هامون واقع در دشت سیستان ایران میریزد. این رودخانه یکی از موضوعات حقوقی و مناقشات بین ایران و افغانستان بر سر تعیین حدود مرزی بینالمللی و چگونگی تقسیم آب از زمان امضای عهدنامه پاریس 1857 تا کنون بوده است. رودخانه هیرمند، مرزهای بینالمللی ایران و افغانستان را در بخشی از سیستان تشکیل میدهد. تغییرات احتمالی مسیر این رودخانه ناشی از نوسانات اقلیمی و فعالیتهای انسانی در درازمدت، میتواند زمینهساز اختلافات سیاسی بیشتر بین ایران و افغانستان بر سر تعیین حدود مرزی (حاکمیت) گردد. ازاینرو، در این مطالعه پایش تغییرات بلندمدت مسیر رودخانه هیرمند در ناحیه مرزی مشترک بین ایران و افغانستان به عنوان یک ضرورت حقوقی – سیاسی مدنظر قرار گرفته است. بدین منظور از سری زمانی تصاویر سنجشازدوری به عنوان یک منبع اطلاعاتی قابل اعتماد، کمهزینه و ارزشمند استفاده شده است.
