ارائه فرامدل خط‌مشی‌گذاری توسعه هوش مصنوعی در صنعت فینتک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، ایران.

2 استاد، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، ایران.

3 دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران.

4 دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران.

doi
10.22034/jipas.2024.440482.1691
چکیده

هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری متحول‌کننده نقش بسیار مهمی در هوشمند کردن صنعت فناوری مالی یا فینتک داشته و باعث توسعه کاربردهای این صنعت شده است. این کاربرد گسترده اما با چالش‌ها و مسائل مختلف قانونی، اخلاقی، اجتماعی و مالی روبرو شده است. چالش‌هایی از قبیل نوآوری، پیچیدگی‌های تجاری، سازمانی و عملیاتی، انسانی و اجتماعی، محیطی، داده، پویا و یکپارچه که در صورتی‌که برای آن‌ها تدبیر لازم اتخاذ نشود نه تنها کاربردهای هوش مصنوعی را در جامعه تحت تأثیر قرار می‌دهد بلکه مشکلات اساسی‌تری را به وجود خواهد آورد. ریشه حل بسیاری از این تعارضات در خط‌مشی‌گذاری است. از آن‌جا‌که مدل‌های موجود خط‌مشی‌گذاری عمومی قابلیت مواجهه با این چالش‌ها را ندارد، لذا هدف از این پژوهش ارائه فرامدلی جهت توسعه هوش مصنوعی در صنعت فینتک است که در سطح خط‌مشی‌گذاری عمومی ارائه شده است. این فرامدل به عنوان پیش‌نیاز فرایند خط‌مشی‌گذاری جهت ارائه مدل‌های مورد نیاز برای این عرصه است. برای این منظور ابتدا مدل‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی مورد بررسی قرار گرفت و 25 مدل  تبیین  شد. سپس از میان آن‌ها به‌وسیله شاخص‌هایی که از ادبیات موضوع استخراج شد، مدل‌های مناسب انتخاب شد. پس از آن با تجزیه مدل‌های انتخاب شده و ترکیب آن‌ها با روش فراقوم‌نگاری، فرامدل خط‌مشی‌گذاری توسعه هوش مصنوعی در صنعت فینتک با پنج گام ارائه شد. گام‌های این فرامدل عبارت‌اند از بررسی و شناسایی، تحلیل گزینه‌ها، اتخاذ خط‌مشی‌‌ها، اجرای خط‌مشی،‌ و ارزیابی و بازنگری که هر گام شامل مراحل مشخصی است.