شناسایی شاخص‌های کلیدی عملکرد در دولت هوشمند

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی (منابع انسانی)، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 دکتری مدیریت اطلاعات و دانش، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 مربی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/jipas.2025.443913.1692
چکیده

به منظور شناسایی حوزه‌های قابل بهبود و ارتقای عملکرد کلی دولت هوشمند (که به‌طور گسترده‌ای با مفهوم حکمرانی در سال‌های اخیر مرتبط است) در دستیابی به اهداف و مقاصد خود، این پژوهش با هدف شناسایی و اعتبارسنجی شاخص‌های کلیدی عملکرد در دولت هوشمند با تمرکز بر دولت ایران انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی - توسعه‌ای با ماهیت توصیفی - تحلیلی است که با رویکرد پژوهش آمیخته (کیفی – کمی) انجام شده است. در گام نخست، برای شناسایی شاخص‌ها از روش کیفی فراترکیب مبتنی بر هفت مرحلۀ‌‌ سندلوسکی و باروسو و نرم‌افزار مکس‌کیودا استفاده شد. در گام دوم، از روش کمی دلفی فازی و نرم‌افزارهای اکسل و متلب، جهت غربالگری و تأیید شاخص‌های شناسایی شده، استفاده شد. جامعة پژوهش در گام فراترکیب، 24 تولید علمی منتشر شده در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی و در گام دلفی فازی 13 نفر از متخصصان حوزه‌های مرتبط بودند. تحلیل محتوای یافته‌های تولیدات علمی منتخب منجر به رهگیری 73 خرده‌شاخص (کد توصیفی) شد؛ براساس شباهت مفهومی خرده‌شاخص‌ها و دسته‌بندی آن‌ها، تعداد 10 شاخص (مقوله اصلی) شامل حکمرانی هوشمند، مردم‌سالاری هوشمند، دولت باز، تعامل هوشمند، یکپارچگی، اشتراک دانش،‌ خدمات هوشمند، فناوری هوشمند، رسانه‌های هوشمند و امنیت هوشمند‌ شناسایی شد. در گام بعد، شاخص‌ها و خرده‌شاخص‌ها در قالب پرسشنامه در اختیار خبرگان این حوزه قرار گرفت؛ خروجی این مرحله، 10 شاخص شامل 67 خرده‌شاخص بود. شناسایی و اعتبارسنجی شاخص‌های کلیدی عملکرد در دولت هوشمند با تمرکز بر ویژگی‌های خاص نظام حکمرانی ایران و ادغام رویکردهای کیفی و کمی در فرایند انجام پژوهش از نوآوری‌های این مطالعه است.