ارائه الگوی فراترکیب فرصتها و چالشهای حکمرانی شبکهای در عصر دیجیتال
نویسندگان
1 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jipas.2025.453534.1706چکیده
توسعه فناوریها و شبکههای ارتباطی از یک سو و بروز مسائل پیچیده از سوی دیگر، حرکت به سمت حکمرانی شبکهای را سرعت بخشیده و از اینرو بررسی نقش شبکهها بهعنوان شیوه جدید حکمرانی در دو دهه اخیر مورد توجه کشورهای مختلف قرار گرفته است. این پژوهش قصد دارد الگویی از فرصتها و چالشهای مطرح شده در مهمترین مقالات مرتبط را ارائه و مؤلفههای آن را در شرایط فعلی کشور وزندهی و رتبهبندی کند. این پژوهش از نظر هدف، توسعهای است و در دو فاز کیفی و کمی اجرا شده است. با روش فرا ترکیب بررسی و غربالگری مقالات از سال 2000 تا 2024 و انتخاب 21 مقاله منتخب انگلیسی و 5 مقاله فارسی، چهار مقوله اصلی: فرصتهای اقتصادی، فرصتهای اجتماعی، فرصتهای ساختاری و چالش مشارکت و تعداد 11 کد اصلی و 35 کد فرعی دستهبندی شد. روایی با ابزار ارزیابی گروه کانونی و پایایی با محاسبه ضریب کاپا با مقدار 91/0تایید شد. کدها با روش آنتروپی شانون وزندهی شد. نتایج نشان داد که مهمترین فرصتهای حکمرانی شبکهای تحول دیجیتال شامل روابط بین سازمانی، اعتماد و شفافیت، بستر دموکراتیک، ساختار شبکه، فناوری و زیستبوم و مهمترین چالشها شامل فقدان آگاهی، انگیزه، دسترسیپذیری و مسئولیتپذیری هستند. همچنین در الگوی ارائه شده، وزن چالش احساس بدبینی و عدم اعتماد به شبکه و فرصتهای حکمرانی پلتفرمهای شبکهای و روابط با مشتریان و توجه به جغرافیا در شرایط ایران برجستهتر است.
