فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حملات سایبری که علیه سامانه‌های رایانه‌ای ارائه‌دهنده خدمات ضروری ارتکاب می‌یابند، مصداق ماده (739) قانون مجازات اسلامی (ماده (11) قانون جرائم رایانه‌ای) قرار می‌گیرند. براساس ماده یاد شده مرتکب آن صرفاً به مجازات تعزیری حبس 3 تا 10 سال محکوم می‌شود؛ در‌حالی‌که وقوع حملات سایبری علیه سامانه‌های رایانه‌ای ارائه‌دهنده خدمات ضروری از قبیل خدمات درمانی، آب، برق، گاز، مخابرات، حمل‌و‌نقل و ... موجب به خطر انداختن امنیت، آسایش و امنیت عمومی می‌شود. بنابراین صرف اکتفای مقنن به تعیین مجازات تعزیری و عدم تعیین مجازات حدی برای آن قابل نقد است. به این منظور، پژوهش حاضر به صورت کتابخانه‌ای و با روش توصیفی - تحلیلی درصدد است تا با بررسی مبانی فقهی و شرایط قانونی دو عنوان حدی «محاربه» و «افساد‌فی‌الارض»، امکان تسری ماده (279) قانون مجازات اسلامی (محاربه) و ماده (286) قانون مجازات اسلامی (افساد‌فی‌الارض) نسبت به حملات سایبری علیه سامانه‌های رایانه‌ای موضوع ماده (739) قانون مجازات اسلامی را مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهد تا مشخص کند با کدام‌یک از دو عنوان حدی ذکر شده در قانون مجازات اسلامی می‌توان مرتکب آن را مجازات کرد. در نهایت مقاله حاضر نتیجه‌گیری می‌کند سلاح‌های غیرمادی و غیرملموس سایبری را به آنچه که مشهور فقها و قانونگذار از واژه سلاح اراده کرده‌اند نمی‌توان تسری داد، در نتیجه عنوان حدی «محاربه» بر این‌گونه حملات سابیری قابل تسری نیست، بلکه عنوان حدی «افساد‌فی‌الارض» با لحاظ شرایط مقرر در قانون مجازات اسلامی قابل تسری خواهد بود.