واکاوی نقش شبکه‌های اجتماعی در شکل‌گیری آشوب‌های اجتماعی آبان 1398 در ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت بحران دانشگاه جامع امام حسین(ع)

2 دانشگاه جامع امام حسین (ع)، دانشکده پیامبر اعظم(ص).

3 دکترای علوم سیاسی. دانشگاه علامه طباطبائی

doi
چکیده

نفوذ و رسوخ گسترده فضای مجازی و ابزارهای اینترنتی، سبک زندگی پویا و متحرکی در زیستمان انسان‌های مدرن ایجاد کرد. به‌تبع این تحولات، سطوح و ابعاد مختلف حکمرانی ـ سیاسی اجتماعی دولت‌ها، شبکه‌سازی ارتباطات و تعاملات شهروندان به نحو محسوس و پنهانی تحت تأثیر قرار گرفت. این امر فرصت و تهدیداتی پیشروی دولت‌ها، شهروندان، اقشار، طبقات و روابط متقابل فی‌مابین ایجاد کرده است.وقوع انقلاب اسلامی در ایران، بسترساز و استمرار نبرد فرهنگی، ایدئولوژیک، تمدنی و الگوی حکمرانی با نظام سلطه در سطح دنیا گردید. در راستای مقابله بااقتدار، پیشرفت و قدرت نرم جمهوری اسلامی، به‌صورت زنجیرهوار، ابزارها و تاکتیک‌های مختلفی برای بی‌ثبات‌سازی سیاسی ـ اجتماعی و اقتصادی ایران، در دستور کار اتاق فکر و عملیاتی آن‌ها قرار گرفت. در این راستا در ادامه نبردهای نرم وبا هدف استمرار اغتشاشات خیابانی و آشوبگری در فضای مجازی و ماهواره‌ای اقدامات ترکیبی چون (بسیج جمعی معترضین، انسجام اپوزیسیون‌ها و معاندین، جدایی‌طلبی‌های قومی ـ مذهبی، تحریک و تهییج هیجانات و استفاده ابزاری از برخی مشکلات و معضلات زیست‌محیطی و اقتصادی و...) علیه دستاوردهای انقلاب به کار بسته‌اند. در این پژوهش مساعی بر آن بود که با روش کیفی و بهره‌گیری از الگوی مفهومی جنگ نرم و نبرد شناختی، به این سؤال اصلی پاسخ دهد که شبکههای اجتماعی چگونه در آشوبهای آبان 98 در ایران نقش داشتهاند؟