اعتماد به شبکه‌های اجتماعی با رویکرد تلفیقی (مورد مطالعه: زنان بالای 15 سال ساکن منطقه آزاد تجاری ماکو)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی و تربیتی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تبریز ، تبریز ،ایران

2 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تبریز، تبریز، ایران

3 استادیار گروه علوم اجتماعی ، دانشکده روانشناسی و حقوق ، دانشگاه تبریز(نویسنده مسئول)، تبریز، ایران

4 استادیار گروه علوم اجتماعی ، دانشکده علوم انسانی و تربیتی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تبریز ، تبریز ، ایران

doi
10.22034/bmsp.2023.328958.1688
چکیده

طی سال‏های اخیر، شبکه‌های اجتماعی با فراهم کردن فرصت‌های مشارکتی آسان و در دسترس همگان، استقلال و داشتن حریم خصوصی، اعتماد به شبکه‌های اجتماعی و استفاده از آن‌ها را بین گروه‌‌های مختلف جامعه، به خود جلب کرده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیرات ویژگی‌های شبکه‌های اجتماعی در اعتماد و استفادة کاربران از آن‌ها میان جامعة زنان منطقة آزاد تجاری ماکو است. مطالعة اعتماد استفاده‌کنندگان از شبکه‌های اجتماعی بین همة گروه‌های مختلف جامعه اهمیت دارد، اما استفادة از این شبکه‌ها، بین زنان، به دلیل نقش پررنگ آنان در فرایند مدیریت خانواده و مسائل مشارکتی در جامعه از اهمیت مضاعفی برخوردار است. روش‌ این تحقیق، ترکیبی همزمان، شامل دو روش کمی و کیفی بوده که برای جمع‌آوری داده‌ها از ابزارهای مصاحبة عمیق باز در روش کیفی و پرسشنامه در روش کمی استفاده شده است. جامعة آماری پژوهش شامل زنان بالای 15 سال ساکن منطقة آزاد تجاری ماکو در سال 1400 است که در فاز کیفی، حجم نمونه 40 نفر در نظر گرفته و سؤال‌ها نیز هدفمند تهیه شده است. در فاز کمی نیز با استفاده از فرمول کوکران تعداد 365 پرسشنامه به روش تصادفی ساده بین حجم نمونه توزیع شده است. چارچوب نظری تحقیق برگرفته از نظریه‌های <ساخت‌یابی گیدنز>، <استفاده و احساس رضایتمندی> و <نظریه اعتماد کلمن، فوکومایا و گیدنز> است. نتایج بررسی نشان می‌دهد که در روش کمی و کیفی، ویژگی‌های شبکه‌های اجتماعی شامل کاربرمحوری، تسهیل ارتباطات، تعامل، توانمندسازی، عدم نظارت رسمی و ... نقش مهمی در اعتماد به شبکه‌های اجتماعی و استفادة کاربران از آن‌ها دارد؛ همچنین متغیرهایی همچون سن، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات، شغل، قومیت، مذهب، محل سکونت، میزان درآمد و طبقة اجتماعی هیچ تأثیری در میزان اعتماد به شبکه‌های اجتماعی و استفادة کاربران از آن‌ها ندارند.