کووید-۱۹، امنیت بهداشتی و دیپلماسی جهانی بهداشت
نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه آیتالله العظمی بروجردی (ره)؛
doi
10.22034/mr.2022.4968.4787چکیده
شیوع ویروس کووید-19 و انتشار سریع آن در عرصه جهانی، همه معادلات سیاسی، اقتصادی و امنیتی جهان را در مدت زمان کوتاهی به هم ریخت. سرعت همهگیری و کشندگی این ویروس جهانی به حدی بوده است که حتی کشوهای توسعهیافته نیز نتوانستند خود را از گزند آسیبهای انسانی، اقتصادی و سیاسی دور نگه دارند. امروزه بعد از دو سال از زمان شیوع این ویروس، هنوز چگونگی کنترل و مواجه با آن در صدر اولویتهای تصمیمگیری کشورهای دنیا قرار دارد. شیوع سریع این ویروس که با افزایش تعداد مرگومیرها همراه بود، دولتها را وادار به اتخاذ اقدامات فوری و اضطراری جهت کنترل آن کرد و مجدداً مقوله امنیت انسانی، بهطور جدی در کانون توجه سیاستمداران و تحلیلگران سیاسی قرار گرفت. امنیت بهداشت زیربنای مفهوم امنیت انسانی بهطور خاص و امنیت مشترک بهطور عام است، چرا که ثبات و امنیت بینالمللی بدون تضمین امنیت بهداشت و سلامت قابل تصور نیست. بدون شک شیوع ویروس کرونا با برجسته کردن مفهوم امنیت انسانی، نقش غیرقابل انکاری در تعدیل نگاه سنتی دولت - محور و سختافزاری به مفهوم امنیت داشته است. این ویروس، خوانش جدید از مفهوم امنیت مشترک را در مطالعات امنیتی اجتنابناپذیر کرد و همکاری و هماندیشی بینالمللی را برای کنترل این ویروس در چارچوب دیپلماسی جهانی بهداشت گسترش داد. این مقاله با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی و در چارچوب مفهوم امنیت انسانی در پی پاسخ به این سؤال اصلی است که شیوع ویروس کووید-19 چگونه بر گسترش دیپلماسی جهانی بهداشت تأثیرگذار بوده است؟ فرضیه مقاله این است «ویروس کرونا نگاه خودیارانه به مفهوم امنیت را به چالش کشیده و لزوم حرکت به سوی امنیت مشترک بر پایه همکاریهای بینالمللی را اجتنابناپذیر کرده است. بر این اساس توسعه دیپلماسی جهانی بهداشت یک ضرورت استراتژیک برای کنترل همهگیریهای جهانی است». جمعآوری دادهها برای تحقیق حاضر به صورت کتابخانهای، مجلات تخصصی و سایتهای معتبر اینترنتی بوده است.
