اثر محلولپاشی فنیل آلانین و اسید گاما آمینوبوتیریک بر خصوصیات فیزیولوژیکی، فعالیت آنتیاکسیدانی و عملکرد بادرشبویه (.Dracocephalum moldavicaL) تحت تنش شوری
نویسندگان
doi
10.22077/escs.2025.7692.2295چکیده
به منظور بررسی اثر اسیدهای آمینه بر فعالیت آنتیاکسیدانی بادرشبویه تحت تنش شوری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی (RCBD) در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان در بهار 1402 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح شوری (صفر، 40 و 80 میلی مولار کلرید سدیم) به عنوان فاکتور اول و فنیل آلانین (2 و 4 میلیمولار)، اسید گاما آمینوبوتریک (گابا، 5 و 10 میلی مولار) به همراه شاهد (تیمار آب مقطر) به عنوان فاکتور دوم اعمال شد. نتایج نشان داد که تنش شوری بهطور معنی داری محتوای فنل، فلاونوئید، فعالیت آنتی اکسیدانی، میزان پرولین و تجمع H 2 O 2 را افزایش و میزان هدایت روزنه ای و عملکرد کل بوته را کاهش داد، درحالیکه بر میزان تجمع مالون دی آلدهید تأثیر معنیداری نداشت. کاربرد برگی فنیل آلانین و گابا بهطور معنی داری سبب افزایش فعالیت آنتی اکسیدانی و تجمع اسمولیتها، افزایش عملکرد و کاهش تجمع H 2 O 2 نسبت به تیمار شاهد گردید. بیشترین میزان فلاونوئید، فعالیت آنتی اکسیدانی با کاربرد فنیل آلانین 4 میلی مولار، بیشترین میزان فنل کل و پرولین به ترتیب با کاربرد گابا 5 و 10 میلی مولار در سطح شوری 80 میلی مولار کلرید سدیم حاصل شد. همچنین کاربرد فنیل آلانین 4 میلی مولار سبب افزایش هدایت روزنه ای و کاهش تجمع H 2 O 2 در شرایط شوری صفر میلی مولار به دست آمد. بااینحال کاربرد اسیدهای آمینه به ویژه گابا 5 و 10 میلی مولار بیشترین تأثیر را در افزایش عملکرد بوته در شرایط تنش و عدم تنش داشت. لذا با توجه به نتایج حاصله، کاربرد فنیل آلانین 4 و گابا 10 میلی مولار جهت تعدیل اثرات مضر تنش شوری و بهبود خصوصیات فیزیولوژیکی و عملکرد گیاه بادرشبویه توصیه میشود.