مطالعۀ جامعه‌شناختی عوامل توسعه‌نیافتگی استان اردبیل

نویسندگان
doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2026.1212428
چکیده

تحقق توسعه و کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای از اولویت‌های بنیادین در کشورهای درحال توسعه به‌شمار می‌رود. عدم توازن در فرایند توسعه میان مناطق مختلف، منجربه ایجاد شکاف‌های ساختاری و تشدید نابرابری‌های منطقه‌ای می‌گردد که خود سدی در برابر پیشرفت همه‌جانبه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت توسعه‌نیافتگی استان اردبیل براساس شاخص‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی انجام شده است. این مطالعه از نظر ماهیت، توصیفی-تبیینی بوده و با روش پیمایشی اجرا شده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل ساکنان شهر اردبیل است که از میان آن‌ها، ۳۸۲ نفر با استفاده از فرمول کوکران و به شیوۀ نمونه‌گیری طبقه‌ای به‌عنوان حجم‌نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته بود که ابعاد اجتماعی (کیفیت زندگی، سرمایه، مشارکت، امنیت، اعتماد و امید به آینده)، ابعاد فرهنگی (مصرف کالاهای فرهنگی و رسانه‌ای) و ابعاد اقتصادی (فرصت‌های شغلی، پیشرفت مالی، رضایت و امنیت شغلی و امکانات رفاهی)، را موردسنجش قرار داد. یافته‌های به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که سطح توسعه‌یافتگی استان در وضعیت پایینی قرار دارد. همچنین نتایج تحلیل تبیینی تأکید می‌کند که متغیرهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تأثیر معناداری بر وضعیت توسعه‌یافتگی منطقه دارند. درنهایت، تمرکز بر ارتقای شاخص‌های رفاهی و سرمایۀ اجتماعی جهت تعدیل نابرابری‌ها و حرکت در مسیر توسعۀ پایدار پیشنهاد می‌گردد.