فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایده‌پردازی خلاق یکی از مؤلفه‌های بنیادین در فرایند طراحی است که کیفیت آن تحت‌تأثیر مجموعه‌ای از عوامل فردی، اجتماعی و محیطی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های اجتماعی مؤثر بر ایده‌پردازی خلاق در استودیوهای طراحی و تبیین نقش آن‌ها در ارتقای کیفیت فرایند طراحی انجام شد. روش‌‌تحقیق، کمی و از نوع پیمایشی است. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامۀ پژوهشگرساخته مشتمل بر دو بخش اطلاعات جمعیت‌شناختی و 35 گویۀ تخصصی، براساس مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری شد. جامعۀ آماری مطالعه را طراحان شاغل در استودیوهای طراحی شهر تبریز تشکیل دادند که حجم نمونه براساس فرمول کوکران و با سطح خطای 5درصد، 362 نفر تعیین شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS و از طریق آمار توصیفی، آمار استنباطی و تحلیل عاملی تأییدی انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که ایده‌پردازی خلاق در استودیوهای طراحی از پنج مؤلفۀ اصلی شامل تعاملات اجتماعی، انعطاف‌پذیری، محیط، شناخت و انگیزش تأثیر می‌پذیرد که در میان آن‌ها، مؤلفه انعطاف‌پذیری با ضریب عاملی 98/0 بیشترین نقش را در تبیین ایده‌پردازی دارد. نتایج بیانگر آن است که خلاقیت حاصل تعامل هم‌زمان عوامل فردی، اجتماعی و محیطی است و شکل‌گیری آن در استودیوهای طراحی نیازمند تقویت تعاملات حرفه‌ای، ارتقای ظرفیت‌های شناختی و انگیزشی و فراهم‌سازی بسترهای محیطی مناسب است. اتخاذ رویکردی جامع و چندسطحی در مدیریت و سازمان‌دهی استودیوهای طراحی می‌تواند زمینۀ ارتقای ایده‌پردازی خلاق و بهبود کیفیت فرایندهای طراحی را فراهم سازد.