تبیین جامعه‌شناختی بازتولید تمایز اجتماعی در کاربست نمای رومی (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز)

نویسندگان
doi
چکیده

این پژوهش با هدف واکاوی معانی اجتماعی و تبیین چرایی رواج نمای رومی در بناهای مسکونی کلان‌شهر تبریز در چارچوب جامعه‌شناختی پیر بوردیو انجام شده است. رویکرد تحقیق کیفی و مبتنی‌بر نظریۀ داده‌بنیاد نظام‌مند است که داده‌های آن از طریق ۲۴ مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساخت‌یافته با ساکنان، معماران و متولیان نهادی گردآوری و طی سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. یافته‌ها منجر به شناسایی ۱۷ مقولۀ اصلی و صورت‌بندی یک مدل پارادایمی شد که در آن، نمای رومی به‌مثابۀ ابزار بازنمایی و کسب تمایز اجتماعی، به‌عنوان پدیدۀ محوری و بازتولید تمایز اجتماعی از طریق کالایی‌شدن نما در میدان تولید مسکن شهری تبریز به‌عنوان مقولۀ هسته تبیین گردید. نتایج نشان می‌دهد که نمای رومی، فراتر از یک انتخاب زیبایی‌شناختی، صورت کالبدی ترجمۀ سرمایۀ اقتصادی به سرمایۀ نمادین است که در بستر مصرف نمایشی، هم‌ارزی ذهنی تجمل و منزلت، منطق سوداگرانه بازار و ضعف تنظیم‌گری نهادی تثبیت شده و درنهایت به تشدید رقابت نمادین، طبیعی‌سازی نابرابری و اغتشاش کالبدی شهر منجر شده است.