تحلیل نقش اساتید و فضای آموزشی بر جامعه‌پذیری سیاسی باتوجه‌به تحولات فرهنگی و اجتماعی نُوین (مورد مطالعه: دانشگاه آزاداسلامی واحد شیراز)

نویسندگان
doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2026.1235685
چکیده

جامعه‌پذیری سیاسی دانشجویان به‌عنوان فرایندی چندوجهی، تحت‌تأثیر عوامل متعددی در محیط دانشگاهی قرار دارد. هدف این پژوهش تحلیل نقش اساتید و فضای آموزشی بر جامعه‌پذیری سیاسی دانشجویان باتوجه‌به تحولات فرهنگی و اجتماعی نُوین در دانشگاه آزاداسلامی واحد شیراز بود. مطالعه با رویکرد ترکیبی و با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون در بخش کیفی (مصاحبه با ۱۸ نفر از اساتید و مدیران) و روش پیمایش در بخش کمی (۳۹۰ نفر از دانشجویان)، انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته با پایایی 97/0 بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS22 و MAXQDA تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که جامعه‌پذیری سیاسی تحت‌تأثیر 4 مقولۀ اصلی حضور آموزشی (۲۶درصد)، حضور شناختی (۲۴درصد)، حضور اجتماعی (۲۲درصد) و تحولات فرهنگی و اجتماعی نُوین (۲۸درصد) قرار دارد. مؤلفه‌های اساتید ۹۱درصد از واریانس جامعه‌پذیری سیاسی را تبیین کردند که دراین میان مواضع سیاسی اساتید (۰/۴۸=β)، قوی‌ترین پیش‌بین بود. نتیجه‌گیری می‌شود که جامعه‌پذیری سیاسی موفق نیازمند رویکردی جامع با توجۀ هم‌زمان به نقش اساتید، فضای آموزشی، تعاملات اجتماعی و تحولات نُوین است.