بررسی افزایش عملکرد گندم (رقم نارین) با باکتری‌های جداسازی شده از ریزوسفر (Atriplex lentiformis،Seidlitzea rosmarinusوHalostachys belangeriana) تحت تنش شوری

نویسندگان
doi
10.22077/escs.2021.4167.1979
چکیده

این پژوهش با هدف افزایش مقاومت به شوری گندم با استفاده از باکتری‌های محرک رشد گیاه مقاوم به شوری جداسازی شده از ریزوسفر گیاهان شورپسند آتریپلکس، اشنان و سنبله نمکی طراحی و اجرا گردید. صفات محرک رشد گیاه باکتری‌ها در شرایط غیر شور و مقاومت به شوری باکتری‌های جداسازی شده از ریزوسفر گیاهان مذکور بررسی گردید. باکتری‌های برتر به لحاظ صفات محرک رشد شامل Bacillus safensi s، Bacillus pumilus و Zhihengliuella halotolerans شناسایی و به بذر گندم آغشته و پس از کشت گلدانی در گلخانه با آب آبیاری با شوری 0.2 دسی­زیمنس بر متر به­ عنوان شاهد و شوری­ های 4، 8 و 16 دسی­ زیمنس بر متر آبیاری گردید. در پایان دوره رشد، برخی شاخص ­های رویشی و زایشی گندم اندازه­ گیری شد. شوری باعث کاهش بیومس کل (وزن ریشه + بخش هوایی)، طول سنبله، وزن سنبله، تعداد سنبلچه، تعداد گلچه، تعداد بذر و وزن بذر بر پایه گندم، درصد آمیلوز و درصد آمیلوپکتین بذر شد ولی باکتری‌ها باعث افزایش شاخص ­های مذکور شدند. مقدار بیوماس گندم در شوری 4 دسی­ زیمنس بر متر و در تیمار آغشته شده با باکتری B. safensis برابر با 1.38 گرم اندازه­ گیری شد که نسبت به شاهد و دو باکتری دیگر به­ طور معنی­ داری بیشتر بود. مقدار وزن بذر/پایه در شوری 4 دسی­زیمنس بر متر آغشته شده با باکتری B. safensis برابر با 0.37 گرم به دست آمد که نسبت به شاهد بدون باکتری و باکتری Z. halotolerans به ­طور معنی­داری بیشتر بود. بیشترین مقدار آمیلوز در تلقیح بدون شوری با باکتری B. pumilus به مقدار 13.67 درصد، بیشترین مقدار آمیلوپکتین و K/Na به ترتیب برابر با 33.8 درصد و 8.8 در تلقیح بدون شوری Z. halotoleran به دست آمد که نسبت به شاهد تفاوت معنی­داری داشت نتایج نشان داد که ریزوسفر گیاهان مرتعی شور­پسند می­تواند منبع مناسبی برای جداسازی باکتری‌های مقاوم به شوری جهت بهبود مقاومت گندم به شوری باشد.