فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جهان عرصه رقابت و همکاری بازیگران سیاسی- فضایی و کنشگران اقتصادی برای تأمین امنیت، حفظ منافع ملی و توسعه سطح رفاه است. یکی از مهم‌ترین عوامل دسترسی به این مهم، شناسایی، سیاست‌گذاری و به‌کارگیری قدرت در جهت دسترسی به مناطق راهبردی جهان است. داده‌های موجود گویای آن است که درآینده نزدیک، اقیانوس هند، به مرکز توجهات جهانی در قرن بیست و یکم تبدیل خواهد شد. این منطقه از جهان با عواملی همچون افزایش تجارت بین‌المللی، تغییرات جمعیتی، ادغام اقتصادها، مدرنیزه شدن بنادر و کشتیرانی، افزایش وابستگی قدرت‌های اقتصادی در تأمین انرژی و رشد منافع راهبردی قدرت‌ها مرتبط است. ازاین‌رو، اقیانوس هند به‌عنوان یک حوزه رقابتی شدید بین آمریکا، چین، هند و دیگر قدرت‌های جهانی پدیدار خواهد شد. به دنبال آن امنیت ملی ایران به ویژه حوزه امنیت دریایی نیز متأثر خواهد شد. این مسئله از نشانگان مهمِ گذار از ژئوپلیتیک سنتی و ورود به ساختار جدید ژئوپلی نومیک جهانی است. در این چارچوب، سوال اصلی این مقاله این است که مهمترین مسائل و موضوعات موجود در معادلات قدرت‌های جهانی در بستر ساختار جدید ژئوپلی نومیک جهانی با تمرکز بر اقیانوس هند کدامند و چه تأثیری بر امنیت ملی ایران خواهد داشت؟ یافته‌های این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است، نشان می‌دهد که امنیت خطوط دریایی، دسترسی مطمئن به انرژی، رقابت چین و آمریکا، تنش‌ها بر سر منابع بستر و زیر بستر دریا و به دنبال آن شکل‌گیری ائتلاف‌های امنیتی از مسائل و موضوعات مهم در حوزه راهبردی اقیانوس هند می‌باشند که تأثیر مستقیمی بر امنیت ملی کشور به ویژه در حوزه اقتصاد دریایی و بازدارندگی نظامی در بستر دریا خواهد گذاشت.