بررسی اثر متقابل ژنوتیپ و محیط در شرایط تنش های متفاوت رطوبتی با استفاده از تجزیه گرافیکی GGE-biplot در ارقام مصنوعی آفتابگردان (Helianthus annuusL.)
نویسندگان
doi
10.22077/escs.2017.633.1124چکیده
بهمنظور بررسی اثر متقابل ژنوتیپ و محیط و شناسایی ژنوتیپ های پایدار، 20 ژنوتیپ اصلاحشده داخلی آفتابگردان در 10 محیط شامل چهار منطقه در شرایط رطوبتی متفاوت طی سه سال زراعی (90-89، 91-90 و 93-92)، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده های حاصل از عملکرد دانه از طریق تجزیه گرافیکی GGE بای پلات بررسی شدند. بر اساس نتایج حاصل، ژنوتیپهای G3 ( Sil-42 )، G15 ( Sil-75 )، G17 ( Sil-20 )، G14 ( Sil-82 ) و G6 ( Sil-162 ) ازنظر پایداری و عملکرد مطلوبترین ژنوتیپها بودند، همچنین ژنوتیپهای G9 ( Sil-231 )، G4 ( Sil-94 ) و G20 ( Armaverski ) بهعنوان ناپایدارترین ژنوتیپها شناخته شدند. نمودار رابطه بین محیطها نشان داد که بین محیطهای E3 و E7 ، محیطهای E4 ، E5 و E6 و هم چنین بین محیطهای E2 ، E10 و E8 همبستگی بالای وجود داشت. محیط E9 با سه محیط E2 ، E8 و E10 همبستگی مثبت داشت. از طرفی محیطهای E7 و E3 با محیطهای E10 ، E2 ، E8 و E9 همبستگی منفی و نزدیک به 1- داشتند. بین محیط گروه E6 ، E5 و E4 با محیطهای گروه E10 ، E2 ، E8 و E9 همبستگی وجود نداشت، لذا تقریباً محیطهای مجزا محسوب شدند. مطلوبترین محیط، محیط E4 (سرارود، سال زراعی 90-89 با آبیاری تکمیلی) بود که کمترین فاصله را از محیط فرضی ایدهآل داشت. محیط E1 (گچساران، سال زراعی 93-92، بدون آبیاری) بهعنوان نامطلوبترین محیط شناسایی گردید.