ارائه الگوی فرآیندی بهحاشیهراندهشدن کارکنان در یک سازمان دولتی با استفاده از روش مدلیابی ساختاری تفسیری
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
4 استادیار، گروه مدیریت، واحد تویسرکان، دانشگاه آزاد اسلامی، تویسرکان، ایران.
doi
10.22034/jipas.2023.370752.1511چکیده
یکی از پدیدههای منفی رفتار سازمانی در سازمانها بهحاشیهراندهشدن کارکنان از متن زندگیِ سازمانی است. این امر، بهعنوان مصداقی از چهره زشت سازمانها، پیامدهای منفی بسیاری بر متغیرهای وابسته رفتار سازمانی و درنهایت بهرهوری و عملکرد سازمان دارد. مدیریت و کنترل این پدیده نکوهیده در سازمان در گرو فهم فرایند بهحاشیهراندهشدن کارکنان است. هدف این پژوهش آن است تا با شناسایی الگوی فرایندی بهحاشیهراندهشدن کارکنان در سازمان به فهم بهتر و بیشتر این پدیده کمک کند. در این پژوهش که با روششناسی ساختاری-تفسیری و در یکی از سازمانهای دولتی ایران در صنعت نفت انجام شده است؛ تلاش شد تا با دقّت در روایتها و داستانهای افرادی که در این سازمان پدیده مذکور را تجربه کردهاند الگوی فرایندی این پدیده ارائه شود و در دست بحث قرار گیرد. مشارکتکنندگان این پژوهش 15 نفر از کارکنانی بودند که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و روایتها و تجربه زیسته آنها درباره به حاشیهراندهشدن شناسایی و در قالب مدل بهحاشیهراندهشدن ارائه شد. براساس نتایج حاصل از پیشایندهای بروز بهحاشیهراندهشدن و با استفاده از مدلیابی ساختاری تفسیری، الگوی فرایندیِ بهحاشیهراندهشدن کارکنان و سطوح مختلف آن ارائه شده است. این الگو حاکی از آن است که بیتوجهی به ماهیت شغلی، وجود مدیران اقتدارگرا، نبود تناسب کار و حقوق دریافتی و توجه بیش از حد به مدارک دانشگاهی و نادیده گرفتن تجربه و سابقه کاری افراد در سازمان ازجمله مهمترین عوامل بهحاشیهراندهشدن کارکنان در سازمان است که با نفوذ و اثرگذاری بر دیگر عوامل به بهحاشیه رانده شدن کارکنان شایسته سازمان از متن اصلیِ زندگی سازمانی منجر میشود.
