ردیابی QTLهای کنترل‌کننده صفات با تحمل به کمبود فسفر در لاین های خالص برنج (Oryza sativaL.) ایرانی در مرحله گیاهچه ای

نویسندگان
doi
10.22077/escs.2017.673.1132
چکیده

برنج، در چرخه غذایی جهان نقش مهمی دارد به‌طوری‌که غذای اصلی بیش از 50 درصد مردم جهان را تأمین می­کند . به‌منظور مکان­ یابی QTL های مرتبط با تحمل به کمبود فسفر در مرحله گیاهچه­ای 96 لاین که از نسل هشتم تلاقی ارقام اهلمی‌طارم و ندا به دست آمده بودند در آزمایشگاه­های گیاه‌شناسی و ژنتیک دانشگاه گنبدکاووس در سال 1393 تحت شرایط نرمال و تنش کمبود فسفر موردمطالعه قرار گرفتند. صفات موردبررسی عبارت بودند از محتوای کلروفیل برگ، تعداد ریشه، طول ساقه و ریشه، طول و عرض برگ برحسب سانتی­متر، حجم ریشه، وزن خشک ساقه و ریشه، میزان فسفر، سطح ریشه، سطح برگ، قطر ریشه و چگالی سطح ریشه و محاسبه شدند. نقشه پیوستگی تهیه‌شده بر اساس 30 نشانگر SSR و 60 آلل تکثیرشده چند شکل از 15 نشانگر ISSR با استفاده از 96 فرد جمعیت F8 اهلمی طارم و ندا، نشانگرها را به 12 گروه پیوستگی متعلق به 12 کروموزوم برنج با طول نقشه بر اساس تابع کوزامبی را برابر با 1411.3 سانتی­ مورگان و فاصله در بین دو نشانگر مجاور برابر با 15.34 سانتی­مورگان منتسب کرد. با توجه به نتایج حاصل از مکان­یابی ژنی در شرایط نرمال درمجموع 43 QTL برای صفات ارزیابی‌شده در شرایط نرمال شناسایی شد . qRN-6b ، qRW-5b ، qRW-5c ، qLA-7 و qNP-6b به ترتیب در جهت افزایش تعداد ریشه، وزن ریشه، سطح برگ و میزان فسفر در شرایط نرمال بزرگ اثر بودند. در شرایط کمبود فسفر 13 QTL مکان­یابی شد. برای میزان فسفر در شرایط کمبود فسفر دو QTL روی کروموزوم‌های 9 و 10 شناسایی شدند. qCHL-2a و qCHL-2b در جهت افزایش کلروفیل در شرایط کمبود فسفر بزرگ اثر بودند. در این پژوهش QTL های بزرگ اثر مؤثر در بالا رفتن نمود گیاه در شرایط نرمال و کمبود فسفر ردیابی شد که پس از تعیین اعتبار می‌توان از نشانگرهای پیوسته مذکور می‌توان در برنامه‌های انتخاب به کمک نشانگر استفاده نمود .

کلیدواژه‌ها