ارزیابی تحمل به شوری در نسل پنجم (M5) لاینهای گندم نان با استفاده از روشهای بایپلات و تجزیه عاملی
نویسندگان
doi
10.22077/escs.2017.321.1061چکیده
شوری خاک یکی از تنشهای غیر زیستی مؤثر بر رشد محصول ات و بهرهوری آنها است. تکنیک های غربالگری مؤثری برای تحمل به شوری وجود دارد که برای افزایش عملکرد واریته های گندم مفید میباشن د . هدف از این مطالعه ارزیابی نسل پنجم لاینهای گندم نان، با کمک اثر متقابل بین صفات در دو شرایط بدون تنش و تنش شوری جهت شناسایی صفات و لاینهای مفید در برنامه اصلاحی نسل ششم بود. پانزده لاین انتخابی از نسل چهارم به همراه دو ژنوتیپ والدی آنها (ارگ و بم) و دو ژنوتیپ تولیدشده منطقه یزد (سیوند و نارین) در دو شرایط بدون تنش (2 دسی زیمنس بر متر) و تنش شوری (10 دسی زیمنس بر متر) و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی مرکز ملی تحقیقات شوری یزد کشت گردید. داده های مورفوفیزیولوژیکی بهدستآمده با استفاده از تجزیه عامل ها و بای پلات ژنوتیپ× صفت (G×T) مبتنی بر مدل رگرسیونی تجزیه گردیدند. بردارهای موجود در بای پلات نشان دادند که ارتباط مثبت و قوی بین دو صفت عملکرد بیولوژیکی و عملکرد دانه در شرایط بدون تنش و کلروفیل برگ با عملکرد دانه در شرایط تنش شوری وجود دارد و تجزیه عامل ها نیز این نتیجه را تائید کرد. به نظر میرسد. دو صفت عملکرد بیولوژیک و محتوی کلروفیل برگ میتواند معیاری جهت بهبود عملکرد دانه در برنامه های اصلاحی بهویژه در شرایط تنش شوری باشد. نمودار سهبعدی لاین ها بر مبنای شاخص تحمل به تنش ( STI ) و عملکرد دانه در شرایط عدم تنش و تنش شوری نیز نشان داد که لاینهای 1، 2 و 8 از عملکرد بالایی در هر دو شرایط برخوردار بودند و بهعنوان متحملترین لاینها نسبت به تنش شوری انتخاب شدند. این مطالعه نشان میدهد که بای پلات G×T ابزاری مفید جهت ارزیابی بصری لاینها برتر، صفات و گروهبندی آنها با دیگر تکنیکهای آماری است.