اثر سلنیوم بر جذب کادمیوم، خصوصیات رشدی و فتوسنتزی گیاهچه‌های سیر (Allium sativumL.) در معرض کادمیوم و کلرید سدیم در شرایط هیدروپونیک

نویسندگان
doi
10.22077/escs.2017.584.1116
چکیده

سلنیوم یکی از عناصر ضروری برای موجودات زنده است که نقش مهمی در کاهش اثرات نامطلوب تنش­های محیطی در گیاهان ایفا می­کند. به‌منظور بررسی اثر سلنیوم بر گیاهچه ‌ های سیر تحت کلرید سدیم و غلظت­های مختلف کادمیوم، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. از کلرید سدیم در دو سطح صفر و 25 میلی ‌ مولار، کادمیوم در چهار غلظت صفر، 4- 10، 3- 10 و 2- 10 مولار کلرید کادمیوم و سلنیوم با غلظت 5 میلی ‌ گرم بر لیتر سلنات سدیم و بدون کاربرد آن استفاده شد. نتایج نشان داد که کلرید سدیم و کادمیوم سبب کاهش معنی ‌ دار وزن خشک ریشه و اندام هوایی، محتوای کلروفیل کل، فتوسنتز خالص، هدایت روزنه ‌ ای و تعرق گیاه سیر شد. برهمکنش کلرید سدیم و کادمیوم در غلظت 4- 10 مولار باعث کاهش 14.47 درصدی جذب کادمیوم در ریشه و به دنبال آن افزایش میزان کلروفیل کل و فتوسنتز خالص نسبت به شرایط بدون کلرید سدیم شد، ولی در غلظت ‌ های 3- 10 و 2- 10 مولار کادمیوم این اثر ملاحظه نگردید. افزایش کادمیوم در حضور کلرید سدیم سبب افزایش 2.7 برابری نسبت سدیم به پتاسیم در اندام هوایی شد. کاربرد سلنیوم با کلرید سدیم، وزن خشک ریشه و اندام هوایی گیاه سیر را به ترتیب 14.28 و 8.57 درصد افزایش داد. همچنین سلنیوم اثر منفی کادمیوم ( 3- 10 مولار) بر وزن خشک ریشه و وزن خشک اندام هوایی را به ترتیب 20.77 و 12.71 درصد کاهش داد. به نظر می ‌ رسد سلنیوم از طریق کاهش جذب کادمیوم و همچنین نسبت سدیم به پتاسیم در افزایش میزان کلروفیل و فتوسنتز در حضور کلرید سدیم و کادمیوم مؤثر باشد.