آتش خانگی: روایتی ریزومی علیه زیست-قدرت
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده زبانها و ادبیات خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
10.22059/jor.2020.286463.1876چکیده
مقالۀ حاضر بهبررسی پدیدۀ «ریزوم» وارتباط آن بامفهوم «زیست-قدرت» میپردازد. نویسنده با استفاده ازرویکرد مطالعات فرهنگی و بهرهگیری ازنظریات فوکو، دولوز و گاتاری و تمرکز برموضوعاتی نظیر «بازقلمروسازی»، «تفاوت» و «قلمروزدایی» در-پی پاسخ بهاین پرسش بنیادی است که چگونه غرب پسااستعمار میکوشد باتأکید براصل جهانشمولی و مفاهیم «هویت جمعی» و «هستیشناختی قومیتی» همچنان گفتمان زیست- قدرت را برفضای چندفرهنگی معاصر تحمیل کند؟ بدین منظور کتاب آتش خانگی(2017) نوشتۀ کامیلا شمسی، نویسندۀ معاصر پاکستانی-انگلیسی، بررسی میشود تاباتمرکز برتأثیر گفتمان زیست- قدرت برحیات مدنی اقلیت مهاجر بهچگونگی تلاش غرب درحفظ مفاهیمی هستیشناسانه نظیر «اصالت» و «هویت» در-چارچوبی سلسلهمراتبی بپردازد. چنین استدلال میشود که جنبشهای قومیتی افراطی و ظهور پدیدۀ داعش دردهههای اخیر واکنشی طبیعی بهگفتمان تحمیلی زیست-قدرت درغرب است. درواقع شمسی با اقتباس آنتیگونه به بازنمود چالش بین گفتمان زیست-قدرت(مردانه/غربی/جهانی) و گفتمانهای خرد(زنانه/غیرغربی/در حاشیه) در عصر حاضر میپردازد. بهعلاوه وی می-کوشد بابرجستهکردن رابطۀ افقی و درنتیجه ماهیت ریزومی حیات اجتماعی، نهتنها اصل جهانشمولی انسانگرای لیبرال را زیر-سوال برد، بلکه برضرورت بازتعریف گفتمانی تأکید کند که مبتنی براصل «تفاوت» است تا«هویت».
