راهبردهای دفاعی امنیتی جمهوری اسلامی ایران با نگاه به شرق مطالعه موردی: چین و روسیه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته روابط بین‌الملل، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استادیار، پژوهشکده امنیت ملی، دانشگاه دفاعی ملی، تهران، ایران

doi
چکیده

با توجه به همسویی نسبی رویکرد جمهوری اسلامی ایران با روسیه و چین، به‌نظر می‌‌رسد که امکان بهره‌‌برداری از ظرفیت‌‌ دو کشور مذکور برای تدوین راهبردهای دفاعی ـ امنیتی بهینه در ج.ا.ایران وجود داشته باشد ازاین‌‌رو، پژوهش حاضر با نگاهی به زمینه‌‌های همکاری و توافقات ازپیش موجود میان ایران با هریک از این دو کشور در پی پاسخ به این پرسش است که «راهبردهای مطلوب جمهوری اسلامی ایران در بهره‌‌برداری از ظرفیت‌‌های چین و روسیه کدام است؟» به‌منظور ارائه راهبردهای پیشنهادی از مدل اS.W.O.T و ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمی (Q.S.P.M) استفاده شده است. داده‌‌های این پژوهش ازطریق مصاحبه عمیق نیمه‌ساختارمند با اساتید دانشگاه و هم‌چنین با استفاده از بیانات حضرت آیت‌‌الله خامنه‌‌ایمدظله‌‌العالی جمع‌آوری شده است. اطلاعات به‌دست‌آمده در قالب پرسش‌نامه تنظیم و در میان جامه نمونه توزیع شد. نتایج حاصل از ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (I.F.E) و ماتریس ارزیابی عوامل خارجی (اE.F.E) موقعیت استراتژیک معطوف به مرکزیت نمودار را نشان می‌‌دهد ازاین‌‌رو، راهبردهایی در قالب چهار الگوی تهاجمی، اقتضایی، انطباقی و تدافعی ارائه شده است. اما طبقه‌‌بندی نهایی براساس ماتریس (Q.S.P.M) نشان می‌‌دهد که راهبردهای تهاجمی (S.O) و انطباقی (O.W) که مبتنی‌بر استفاده از ظرفیت چین و روسیه می‌‌باشند، مطلوبیت بالایی دارند، به‌طوری که پنج راهبرد نخست مبتنی‌بر همکاری با چین و روسیه به‌ویژه در ابعاد اقتصادی است.

کلیدواژه‌ها