ارزیابی ژنوتیپهای گندم نان برای تحمل به تنش رطوبتی انتهای فصل
نویسندگان
doi
10.22077/escs.2015.190چکیده
بهمنظور بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپهای گندم، شناسایی و انتخاب ژنوتیپهای متحمل به خشکی بر اساس شاخصهای کمّی تحمل به خشکی، تعداد 16 ژنوتیپ گندم در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط آبیاری مطلوب و محدود در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی نیشابور طی سال زراعی 88-1387 مورد آزمایش قرار گرفتند. شاخصهای مورداستفاده میانگین تولید( MP )، میانگین هندسی تولید( GMP )، میانگین هارمونیک( HMP )، شاخص تحمل به تنش( STI )، شاخص حساسیت به تنش( SSI )، شاخص تحمل( TOL ) و شاخص پایداری لین و بینز( Pi ) بودند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد در شرایط تنش( Ys ) و نیز بیشترین مقادیر MP ، GMP ، HMP ، STI و Pi متعلق به ژنوتیپ شماره 2 بود. تحلیل همبستگی بین شاخصها و میانگین عملکرد در شرایط آبیاری مطلوب و محدود نشان داد که هر پنج شاخص مذکور برای غربال کردن ژنوتیپها مناسب هستند. با توجه به این شاخصها و عملکرد در دو محیط، بهترین ژنوتیپهای متحمل به تنش خشکی ژنوتیپهای شماره2، 11، 14 بودند. نمودار چند متغیره دوطرفه نشان داد که ژنوتیپهای شماره 2 ، 11 ، 14 در مجاورت شاخصهای تحمل به خشکی یعنی MP ، GMP ، HMP و STI قرار دارند. نتایج حاصل از تجزیه کلاستر نیز نشان داد که ژنوتیپهای شماره 2 ،11 و 14 ژنوتیپهای متحمل به خشکی و ژنوتیپهای3، 8،9 و13 لاینهای حساس به خشکی میباشند.