فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قومی‌گرایی، گرایشات و احساسات قوم‌مدارانه و دشمنی با گروه‌ها و اقوام بیگانه می‌باشد که چندین نسل پایندگی و ماندگاری داشته و در چارچوب گسست‌‌های ملی مطالعه می‌شود. پدیده‌ای سیاسی ـ اجتماعی که تمایلات خویشاوندی، علقه‌‌های هم‌خونی و پایین‌بودن هویت فرهنگ‌های دیگر را تقویت و جدایی‌طلبی را تشدید می‌کند. تحقیق حاضر با هدف مطالعه و تحلیل پدیده قومی‌گرایی با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه مبنایی و پاسخ‌یابی سؤال عوامل مؤثر بر شکل‌گیری قومی‌گرایی در آذربایجان انجام شد و مدل مفهومی را براساس تفاسیر کنشگران و کارشناسان موضوع که ازطریق نمونه‌گیری هدفمند و برمبنای اصل اشباع نظری انتخاب شده‌اند، ارائه می‌دهد. برحسب یافته‌ها شرایط علی، پیوند مجموعه عوامل و دخالت‌های سیاسی ـ امنیتی و فرهنگی ـ اجتماعیِ نیروهای خارجی و عوامل داخلی هم‌چون تبعیض و ضعف دیپلماسی به‌عنوان بسترساز عوامل خارجی می‌باشند. شرایط زمینه‌ای شامل احساس محرومیت نسبی، موقعیت جغرافیایی منطقه، ایران‌دوستی، شیعه‌گری و هویت‌طلبی آذری‌ها هستند. انسجام رسانه‌‌های خارجی در موج‌سازی، ضعف رسانه‌‌های ملی و محلی و تبدیل باشگاه‌های ورزشی به موج‌سواری قومی‌گراها، شرایط مداخله‌گر می‌باشند. راهبردها عبارت‌اند از: تنویر افکارعمومی، توسعه عدالت اجتماعی، آسیب‌شناسی اجتماعی، تقویت شعائر اسلامی، مقابله سیاسی ـ امنیتی با نیروهای خارجی، هویت‌سازی ملی و تقویت رسانه‌‌های ملی و محلی و پیامدها شامل کاهش مقبولیت و اقتدار ملی، تهدید امنیت اجتماعی، تضعیف باورها، افزایش چالش‌های اجتماعی، واگرایی اقوام، شکاف در وحدت ملی و احتمال جنگ مسلحانه و دخالت خارجی می‌باشند.کلیدواژه‌ها: قومی‌گرایی، گسست‌‌های اجتماعی، نیروهای خارجی، عوامل داخلی.