فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان و ترکیبات بیوشیمیایی گیاه گاوزبان اروپایی (Borago officinalis L.) در واکنش به تیمارهای تنش خشکی و اسید هیومیک
نویسندگان
doi
10.22077/escs.2014.147چکیده
تاثیر تنش خشکی بر گیاهان پیچیده و از جنبههای مختلفی قابل بررسی است. در این راستا مطالعه واکنشهای فیزیولوژیکی میتواند به شناسایی موثر در مقاومت به خشکی مفید و تاثیرگذار باشد. به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و تیمارهای مختلف اسید هیومیک بر رنگدانه های فتوسنتزی، آنزیمهای آنتی اکسیدان و ترکیبات بیوشیمیایی درگیر در تنظیم اسمزی (پرولین و کربوهیدرات محلول) در گیاه گاوزبان اروپایی، آزمایشی به صورت کرتهای خرده شده و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 91-1390 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل اجرا گردید. تیمارهای خشکی شامل شاهد یا 90 درصد ظرفیت زراعی ( W 1 )، 70 درصد ظرفیت زراعی ( W 2 ) و 50 درصد ظرفیت زراعی مزرعه ( W 3 ) به عنوان عامل اصلی و چهار سطح محلول پاشی اسید هیومیک شامل صفر H 1 = ، 1/5 H 2 = ، 3 H 3 = و 4/5 H 4 = لیتر در هزار لیتر آب به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج تجزیه آماری دادهها نشان داد تنش خشکی تاثیر معنیداری بر میزان کلروفیل a و b ، کربوهیدرات محلول، پرولین و فعالیت دو آنزیم آنتی اکسیدان اسکوربات پراکسیداز ( APX ) وگایاکول پراکسیداز ( GPX ) در بافت سبز برگهای گیاه گاوزبان دارد. با افزایش سطح تنش خشکی از شاهد به W 3 بر میزان کربوهیدرات محلول، فعالیت آنزیمهای APX و GPX افزوده و از مقادیر کلروفیل a و b کاسته شدند. در این بین افرایش پرولین تنها تا سطح خشکی W 2 معنیدار بود. تیمار اسید هیومیک در سطوح مختلف تیمار خشکی بجز آنزیم کاتالاز، کلروفیل b و رنگدانه کارتنوئید تاثیر معنیدار و مثبتی بر کلیه فاکتورهای مورد مطالعه فوق داشت. براساس نتایج این آزمایش، در بالاترین سطح خشکی ( W 3 ) محلول پاشی اسید هیومیک به میزان 5/1 تا 3 لیتر در هزار لیتر آب از بیشترین تاثیر بر تنظیم کننده های اسمزی، رنگدانهه ای فتوسنتزی و آنزیم آنتی کسیدان APX برخودار و در مقاومت به خشکی موثرتر بود.